يعنى : چگونه جايز ميدانيد كه كافر شويد و منكر نعمت آفريدگار زمين شويد همانا خدايى كه :
فِي يَوْمَيْنِ
در مقدار دو روز زمين را آفريد .
وَ تَجْعَلُونَ لَهُ أَنْداداً
يعنى : براى او كسانى را مثل و مانند قرار ميدهيد ، و آنان را ميپرستيد ، و اين آيه دلالت دارد بر اينكه خداوند براى اثبات ذات و صفاتش بافعال خود استدلال مينمايد « 1 » و افعال پروردگار يا خود به خود دلالت بر اثبات صفات الهى دارد همانگونه كه صحّت فعل دلالت بر قدرت او دارد ، و محكم كاريش دليل بر علم و دانش او است يا افعال پروردگار بواسطه دلالت بر اثبات صفاتش مىكند ، همانگونه كه قدرت و علم هم دلالت بر حيات ، وجود ، شنوا بودن ، بينا بودنش دارد
ذلِكَ رَبُّ الْعالَمِينَ
يعنى : همين خدايى كه در دو روز آفريده است ، آفريدگار و مالك و متصرّف در جهانيان است .
وَ جَعَلَ فِيها رَواسِيَ مِنْ فَوْقِها
يعنى در روى زمين كوههايى ثابت بعنوان لنگر آن آفريده است .
وَ بارَكَ فِيها
و با منافعى كه در آن آفريده است آن را بركت داده .
و بعضى گفتهاند : بركت زمين به آنست كه در روى آن درختانش را بدون نهالى كه كاشته شود رويانده ، و گياهانش را بدون آنكه تخمى افشانده شود رويانيده است ، و در آن معادن و ذخايرى قرار داده است كه بندگان از
هامش
( 1 ) كه در اينجا خلقت زمين در دو دوران يا دو روز دليل بر وحدانيت و قدرت خداوند است .