و لوح محفوظ كتابى است كه خداوند در آن تمامى حوادث را تا روز قيامت ثبت فرموده است ، چون صلاح فرشتگان خود را در اين ديده است كه در اين لوح نظر كنند ، و از اين لوح آگاه باشند تا از راه لطف اخبار آن را در دست رس مكلّفين بگذارند .
( لَدَيْنا )
ابن عبّاس گفته است يعنى : آنچه كه نزد ما است .
( لَعَلِيٌّ )
« 1 » يعنى : كتاب خدا از نظر بلاغت عالى است و آنچه بندگان بدان نيازمند هستند در آن آمده است .
بعضى هم گفتهاند يعنى : قرآن با ويژگيهايى كه از نظر اعجاز و ناسخ بودن كتابهاى قبلى ، و وجوب ادامهء عمل به آن و فايدههايى كه در آن هست بر هر كتابى برترى دارد .
و بعضى هم گفتهاند : على يعنى عظيم الشأن و رفيع الدرجه است و فرشتگان و مؤمنين او را تعظيم ميكنند .
هامش
( 1 ) تفسير برهان جلد 4 صفحهء 135 : ( از حضرت صادق ( ع ) روايت شده است شخصى از حضرت پرسيد كه منظور از« إِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتابِ لَدَيْنا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ »چيست ؟ فرمودند : منظور از آن امير المؤمنين عليه السلام است ) .
سوره حمد ، فاتحه در قرآن بنام ام الكتاب موسوم است اينك بروايت ذيل توجّه فرمائيد :
تفسير برهان جلد 4 صفحهء 134 : از حضرت صادق ( ع ) روايت شده دربارهء« الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ »فرمودند : صراط مستقيم امير المؤمنين صلوات اللَّه و سلامه عليه و معرفت او است ، و دليل بر اينكه مراد از صراط مستقيم امير المؤمنين است اين آيه مىباشد :« وَ إِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتابِ لَدَيْنا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ ».