( وَ لَمَنِ انْتَصَرَ بَعْدَ ظُلْمِهِ فَأُولئِكَ ما عَلَيْهِمْ مِنْ سَبِيلٍ )
يعنى : كسى كه به خاطر حق خود دست به انتقامجويى زند و نسبت به ستم كنندهاش بىعدالتى نكند گناهى ندارد « 1 » و اينكه ظلم را بمظلوم نسبت داده
« بَعْدَ ظُلْمِهِ »
يعنى بعد از آنكه مظلوم واقع شده است ، و نسبت به او تجاوز گرديده است ، مظلوم حق خود را ميگيرد ، بنا بر اين انتقام گيرندگان گناهى و مجازات يا سرزنشى ندارند ، و از اين قبيل است كه مصدر بمفعول اضافه شده باشد اين جمله است : « من دعاء الخير » .
هامش
( 1 ) در آيات قرآن و روايات بسيارى عفو و بخشودن ظالمى كه نسبت به انسان ستم كرده است جزء صفات بسيار حميده معرفى شده است ، ولى بايد دانست كه اين معنى كليت ندارد ، و تنها در موردى است كه انسان تشخيص دهد بخشودن ستمگر بصلاح است ، مانند آنكه طرف از روى نادانى ستم كرده و پشيمان شده است كه اگر او را به بخشد بهتر از آنست كه از او انتقام بگيرد ، و عفو و گذشت او اثرش بيشتر است از انتقام ، اما اگر چنين نباشد و عفو و گذشت ظالم را بيشتر در ستمگريش جرى مىكند ، اينجا اگر كسى انتقام بگيرد بهتر است ، اين قسمت از آيه نظر بمورد دوّم دارد ، اينك توجه شما را بتفسير جالبى كه از امام زين العابدين ( ع ) در مورد اين آيه رسيده است جلب ميكنيم .
تفسير نور الثقلين جلد 4 صفحهء 585 بنقل از رساله الحقوق امام زين العابدين ( ع ) كه فرمودند : « اما حق آن كس كه نسبت به تو بدى كرده است آنست كه او را ببخشى ، ولى اگر دانستى كه بخشيدن زيان دارد از او انتقام ميگيرى ، خداوند بزرگ ميفرمايد :« وَ لَمَنِ انْتَصَرَ بَعْدَ ظُلْمِهِ فَأُولئِكَ ما عَلَيْهِمْ مِنْ سَبِيلٍ »