44 - و آنكه را خدا گمراه ساخت ، بعد از خدا سرپرستى نخواهد يافت ، و خواهى ديد كه ستمگران همين كه روز قيامت عذاب الهى را ببينند ميگويند : آيا راهى براى بازگشت هست ؟ .
45 - و آنان را مىبينى هنگامى كه نزديك جهنمشان برند از ذلت بفروتنى افتاده ، با گوشهء چشم نگاهى مخفيانه بجهنم اندازند ، و مؤمنين گويند :
براستى كه زيانكاران اينانند كه در روز قيامت خودشان و خاندانشان را تباه ساختهاند ، آگاه باشيد كه ستمگران در عذابى هميشگى بسر خواهند برد .
اعراب آيات :
جملهء
« إِنَّ ذلِكَ لَمِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ »
جواب قسمى است كه قوله :
« وَ لَمَنْ صَبَرَ وَ غَفَرَ »
بر آن دلالت دارد ، همانگونه خداوند سبحان فرموده است
« لَئِنْ أُخْرِجُوا لا يَخْرُجُونَ مَعَهُمْ »
.
و نيز گفته شده است كه جملهء :
« إِنَّ ذلِكَ لَمِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ »
جملهاى است در موضع خبر مبتدايى است كه عبارتست از :
« لَمَنْ صَبَرَ وَ غَفَرَ »
، و تقديرش چنين است : « ان ذلك منه لمن عزم الأمور » و براى اجتناب از طول سخن حذف اين مقدرات نيكو است .
و جملهء « خاشعين » بنا بر حاليت از ضمير در « يعرضون » منصوب است .
و جملهء « يعرضون » در موضع نصب است بنا بر اينكه حال باشد از ضمير در « تراهم » .
معنى آيات :
آن گاه خداوند از انتقام گيرنده ياد كرده ميفرمايد :