بيك خدا كردهاند ، يعنى : بر آنان بسيار گران مىآمد كه ما ترا برسالت بر انگيختيم تا آنان را دعوت كنى ، و ترا به وحى و نبوّت مخصوص ساختيم و بر آنان وحى نفرستاديم .
( اللَّهُ يَجْتَبِي إِلَيْهِ مَنْ يَشاءُ )
يعنى : آنان اختيارى ندارند ، زيرا اين خداوند است هر كس را كه بخواهد طبق علم خود از ميان بندگان براى تحمّل رسالت و بدوش كشيدن اين بار سنگين انتخاب ميفرمايد ، و لذا خداوند ترا انتخاب فرمود .
و بعضى هم گفتهاند يعنى : خداوند از ميان بندگانش براى دينش كسانى را كه ميخواهد بر ميگزيند .
( وَ يَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ يُنِيبُ )
يعنى : خداوند كسانى را كه بسوى طاعتش روى مىآورند بدينش ارشاد مىكند ، و اين آيه مانند آن ايه است كه ميفرمايد :
« وَ الَّذِينَ اهْتَدَوْا زادَهُمْ هُدىً »
« 1 » يعنى كسانى كه هدايت شوند خداوند بر هدايتشان خواهد افزود .
و بعضى گفتهاند : يعنى خداوند كسانى را كه با نيت پاك و اخلاص بسويش روى آرد به بهشت و پاداش آخرت هدايت خواهد فرمود .
( وَ ما تَفَرَّقُوا إِلَّا مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ )
يعنى اين كافران نسبت به تو دچار اختلاف و تفرقه نشدند مگر پس از آنكه به صحت نبوّت تو علم پيدا كردند ، و پشت پا بعلم خود زدند .
( بَغْياً بَيْنَهُمْ )
يعنى : اين تفرقه را بخاطر ظلم و حسادت و دشمنى و حرص دنيا ميان خود افكندند ، و بعضى هم گفتهاند : يعنى : از اطراف
هامش
( 1 ) سورهء محمد 47 آيهء 17 .