كَذلِكَ يُضِلُّ اللَّهُ الْكافِرِينَ
( اين چنين خداوند گمراه مىكند كافران را ) يعنى هم چنان كه خداوند اعمال اين گروه را گمراه كرده و آرزوهاى ايشان را نقش بر آب فرمود ، همين كار را نسبت به همهء كافران انجام مىدهد كه از اعمال خود هيچ سودى نبرند .
« حسن » گفته منظور از ( يضل الكافرين ) اين است كه اعمال ايشان را باطل مىكند .
و عدهاى گفتهاند كه خداوند كافران را از راه بهشت و ثواب گمراه مىكند آن چنان كه ايشان را در بت پرستى گمراه گردانيد به اينكه ايشان را از ميل به منافع واقعى منصرف مىكند .
ذلِكُمْ
( اين ) عذاب كه بر شما نازل شده ،
بِما كُنْتُمْ تَفْرَحُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَ بِما كُنْتُمْ تَمْرَحُونَ
( بدانجهت كه بوديد شادى مىكرديد در زمين بدون حق و به آنچه بوديد مىباليديد ) در اين آيه خداوند شادى و ( فرح ) را مقيد به شادى در زمين كرده ولى ( مرح ) و باليدن را مطلق ذكر كرده است چون ( فرح ) و شادى گاهى نيكو و ممدوح بوده و گاهى باطل مىباشد ولى ( مرح ) و بالدين مطلقا باطل است و مقصود چنين است : خداوند آنچه را كه نسبت بشما انجام داده به جهت پاداش شادى ناحق شما است در حالى كه پيامبران و اولياى حق دچار گرفتارى بودهاند و به خاطر اين بوده كه شما به خود باليده و ناشكرى و ناسازگارى مىكرديد
.