( حسرتا ) بجاى يا مىباشد و بخاطر سنگينى استعمال ( يا ) به آسان بودن استعمال ( الف ) پناه برده شده است .
شرح لغات :
تفريط - اهمال كردن در چيزى مىباشد كه پيشروى در آن واجب بوده و به خاطر سهلانگارى وقت آن فوت شده است و ضد آن كار با حزم است ، گفته مىشود فلانى حازم است در مقابل كسى كه مفرط است .
حسرت - بمعنى غمگين شدن بر آن چه وقت آن گذشته و پشيمان شدن به آن چه جبران آن ممكن نبوده مىباشد و تأسف نيز مانند آن است و اصل معنى تحسر و حسرت به معنى انقطاع و بريدن است گفته مىشود ( انحسرت الدابة اى انقطع سيرها كلالا ) ، « منحسر شد چهارپا يعنى از شدت خستگى فرو ماند و از سير و حركت باز ماند » .
جنب - عضو معروف بدن است ، و نيز جنب به معنى چيز بزرگ و زيادتر است گفته مىشود ( هذا قليل فى جنب مودتك ) ، « اين چيز اندكى در پيش مهر شما است » و يا گفته مىشود ( ما فعلت فى جنب حاجتى اى فى امره ) ، « چه كردى در جنب حاجت و نياز من يعنى در امر آن » « كثير » گويد :
الا تتقين اللَّه فى جنب عاشق * له كبد حرى عليك تقطع
« آيا پرهيز نمىكنى از خداوند در كنار عاشقى - بر او دل تشنهاى است كه براى تو چاك شده است »
اعراب :
( بَلى قَدْ جاءَتْكَ )
جواب مىباشد براى
( أَوْ تَقُولَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ هَدانِي لَكُنْتُ مِنَ الْمُتَّقِينَ )
زيرا معنى اين سخن چنين است كه خدا مرا هدايت نكرد پس گفته مىشود كه بلى آيات ما بسوى تو آمد ، و چون ( بلى ) بايد در جواب سخن منفى باشد ناچار در معنى ، سخن منفى اراده مىشود .