وَ يُخَوِّفُونَكَ
( و مىترسانند تو را ) اى محمد !
بِالَّذِينَ مِنْ دُونِهِ
( به آنان كه غير او هستند ) « قتاده ، سدى ، و ابن زيد » گويند : كفار آن حضرت را از بتها و اوثانى كه عبادت مىكردند مىترساندند ، زيرا كه مىگفتند : اى محمد ما مىترسيم كه خدايان تو را هلاك كنند .
برخى گفتهاند : « خالد » از طرف پيغمبر ( ص ) مأمور شد كه برود و بتها را بشكند ، چون آمد ، و بت پرستان به وى گفتند : اى خالد بپرهيز از خشم بتها كه خشم ايشان سخت است ، ولى خالد ترتيب اثر نداده و با تبر آنها را خرد كرده و به زمين ريخت و گفت : كفران باد بر شما نه سبحان ، سبحان بر آن كه شما را اهانت كند چه اين كه خدا را مىبينم كه شما را اهانت كرده است .
وَ مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ هادٍ
( و آن كه او را خداوند گمراه كند پس براى او هدايت كنندهاى نباشد ) يعنى آن كه را خداوند از طريق بهشت به كفر و گناهانش گمراه كند ، كسى نخواهد بود كه او را بسوى بهشت رهنمون باشد .
و نيز گفته شده كه مقصود از آيهء مذكور چنين است : آن را كه خداوند وصف كرده كه گمراه است زمانى كه گمراه شود از راه حق پس براى او كسى نخواهد بود كه به عنوان هادى ناميده شود .
و يا اين كه : هر كه را خداوند از بهرههاى هدايت محروم كند براى او كسى بهرهاى نخواهد رساند .
وَ مَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ مُضِلٍّ
( و آن را كه خدا هدايت كند پس براى او گمراه كنندهاى نباشد ) يعنى هر كه را خداوند به راه بهشت هدايت كند ، هيچ كس نمىتواند او را از آن باز دارد .
أَ لَيْسَ اللَّهُ بِعَزِيزٍ
( آيا نيست خداوند عزيز ) يعنى تواناى قاهرى كه كسى بر او غلبه نكند .
ذِي انْتِقامٍ
( صاحب انتقام ) از دشمنانش كه نعمتهاى او را منكر ميشوند .