فَراغَ عَلَيْهِمْ ضَرْباً بِالْيَمِينِ
( پس روى كرد به آنها با زدن راست ) يعنى به بتها نزديك شده و با دست راست آنها را زده و مىشكافد ، زيرا دست راست قوىتر است ، كه اين را « ربيع بن انس » گفته است و گفته شده كه مراد از ( يمين - راست ) قدرت و قوت است چنان كه شاعر مىگويد :
( اذا ما راية رفعت لمجد * تلقاها عرابة باليمين )
« زمانى كه پرچمى نباشد كه براى شكوه باهتزاز در آيد - در مىيابد آن را « عرابه » با قدرت و قوت خود » .
اين سخن از « فراء » بوده و گفتار « سدى » مىباشد .
و برخى گفتهاند مقصود اين است كه : من طبق سوگندى ( يمين ) كه خوردهام و گفتهام سوگند به خداوند بتهاى شما را نيرنگ مىكنم ، اكنون آنها را مىزنم .
فَأَقْبَلُوا إِلَيْهِ يَزِفُّونَ
( پس روى كردند به او شتاب مىكردند ) ، يعنى پس از پايان برنامههاى جشن خود بسرعت بسوى ابراهيم آمدند ، و اين گفتار « حسن » و « ابن زيد » است .
و برخى گفتهاند : ( يزفون ) مىشتافتند مانند حركت شتر مرغ ، و آن حالتى است ميان دويدن و راه رفتن معمولى ، از « مجاهد » در اين آيه اشاره است كه مردم از كار ابراهيم نسبت به بتها اطلاع پيدا كرده و به قصد ابراهيم بسراغ او شتافتند و او را بسوى بتخانه بردند و بر او گفتند : آيا تو به خدايان ما چنين كردى ، ابراهيم به طرز استدلال جواب داد :
قالَ أَ تَعْبُدُونَ ما تَنْحِتُونَ
( گفت آيا مىپرستيد آنچه را كه مىتراشيد ) اين جمله استفهام است كه به معنى انكار و نكوهش مىباشد ، يعنى چگونه انسان عبادت كند چيزى را كه خود ، آن را به دست خود تراشيده و ساخته است ، چه آنان بتها را با دست خود تراشيده و مىساختند .
وَ اللَّهُ خَلَقَكُمْ وَ ما تَعْمَلُونَ
( خدا آفريده است شما و آنچه را كه مىسازيد )