پس چنين فردى در كشمكشهاى زندگى با وقار ، در سختىها بردبار ، در آسايش و رفاه شكرگزار خواهد بود .
بر كسى كه مغضوب او باشد ستمش نكند ، در آنچه دوست دارد گناه نكند ، آنچه كه حقّش نباشد ادعا نكند ، حقّى را اگر چه بر ضررش باشد انكار نكند ، اقرار و اعتراف به حق نمايد پيش از آن كه عليه او شهادت داده شود ، آنچه را كه به دست آورده ضايع نگرداند ، آنچه را كه بيادش باشد فراموش نكند ، افراد را با لقبهاى ناجور و نامناسب متهم نكند ، بر هيچ كسى ستم روا ندارد ، بر كسى حسادت نورزد ، به همسايهاش ضرر و آسيبى وارد نكند ، مصيبت ديده را سرزنش و زخم زبان نزند .
امانتها را ( به اهلش ) ادا كند ، نسبت به انجام نماز سريع اقدام كند ، نسبت به منكرات و كارهاى زشت كُند و با تأمّل باشد ، امر به معروف و نهى از منكر نمايد .
با جهل و نادانى وارد جريانات نشود ، و از جريانات حق به سادگى و با ناتوانى بيرون نشود ، چنانچه سكوت كند غمگين نگردد ، اگر سخن گويد خطا و اشتباه نكند ، اگر خنده كند صدايش بلند نشود ، بر آنچه مقدّرش گشته قانع باشد ، خشم شديد در او تجمّع نيابد ، هواى نفسش بر او غالب نگردد ، بُخل و تنگنظرى بر او چيره نگردد ، در آنچه حق او نباشد طمع نكند ، با مردم معاشرت نمايد تا دانا شود ، سكوت كند تا سالم بماند ، سؤال كند براى فهميدن ، كسب و تجارت كند تا سودمند گردد ، كار خير به جهت ريا و خودنمايى انجام ندهد ، به خوبى سخن نگويد كه بخواهد بر ديگرى غلبه كند و زور گويد ، جسمش در سختى ولى ديگران از وجودش در امان و آسايش باشند ، خود را براى قيامتش به سختى اندازد و مردم را از خود به آسايش رساند ، چنانچه بر او ستمى شود صبر كند تا خداوند انتقام او را بگيرد ، از افرادى كه خود را از او دور ساختهاند خود را از روى پارسايى و آسايش دور گرداند ، نزديك شدنش به كسانى كه به او نزديك شدهاند از روى ملايمت و رحمت باشد ، دوريش به جهت تكبّر و بزرگ منشى نمىباشد ، نزديك شدنش به جهت مكر و نيرنگ نباشد .
التمحيص ( تكامل و طهارت روح ) ( فارسى ) — صفحة 171
مساهمون: محمد بن همام الإسكافي
ص١٧١