از كسانى كه براى خود استاد قرار داده و براى ارشاد خود اختيار نمودهاند قبول مينمايند ؟ و حال اينكه بطور يقين و وجدان ميدانند كه حقيقت نظر و استدلال و ترتيب آن را در نفس خود ايجاد ننمودهاند ، بلكه نفس خود را در حالتى كه داراى قوهء ادراك حقيقت نظر و طرق فكر و انديشه بوده است ادراك نمودهاند .
و علم وجدانى دارد باينكه اين تصور و ادراكى كه در نفس خود يافته است از كسب و اجتهاد او نبوده است ، بلكه از غير او بوده كه حقيقت او را نداند ؛ پس ناچار محتاج است كه از غير خود كه جارى مجراى خود او هستند و آنچه از او خواسته شده است از ايشان نيز خواسته شده است رجوع كرده و تحصيل معرفت نمايد ، و بفهمد كه مقصود از اين نورى كه به او عنايت شده چه بوده است . بنا بر اين همان نظر اول و تصور اجمالى قبل از ترتيب مقدمات دليل بر واهب و بخشنده او است . و همان دلالت اجمالى براى تمام بودن حجت الهى بر عبد كافى است .
علاوه بر آنچه قبلا بيان شد ، كه انسان قبل از بلوغ به چند سال با لوجدان ميداند كه آثار دليل بر وجود مؤثر است - بدلالت فطرى كه بر آن خلق شده است - و خالق متعالش عنايت فرموده است .
پس بر او لازم است كه در حال اشتغال به اين علوم - اگر لا بد از اشغال است - نزد كسانى رود و بعلمائى رو آورد كه او را دلالت نمايند بهادى و راهنماى اول . و عطاكننده نور عقل ، و گوياكننده زبان استاد وى بعد از گنگ بودن ، و جارىكننده هوى در مجارى تنفس او كه سبب حيات و نفس كشيدن او است ، و عطاكننده حيات استاد ، و حفظكننده وجود او ، و نگاه دارنده آنچه به آن محتاج است از اراده و مقاصد و مطلوبات او ، آن كس كه خود و استاد او را بر پاى داشته بعد از آنكه بر شكم ميخزيده ، و كسى كه قوه فهم و ادراك به او داده است ، كه آن چه براى او نافع و مفيد است شناخته و در طلب و تحصيل آن سعى و كوشش نمايد ، و آنچه براى او ضرر دارد دانسته و از آن دورى نمايد .
برنامه سعادت ( كشف المحجة لثمرة المهجة ) ( فارسى ) — صفحة 31
مساهمون: السيد ابن طاووس
ص٣١