بعلم ذاتى پناهنده شده و تمنى نمود كه ويرا از آنچه آدم با وجود شرافت و نبوت از آن خلق شده است آگاهش نمايد ، پس علم ذاتى بلسان حال چنين فرمود : مستشار در قول و فعل مؤتمن است ، همانا اگر كار بدست آدم و آنان كه از اولاد او راه صفا و وفا را پيمودهاند ، بود ، هر آينه ملحق بروحانيون شده و از نور با عظمت خلق ميشدند . لكن در اجزاء آدم كه اصل عالم است ، و آنان كه در نبوت و معالم و مراسم با وى شريكند ، فرزندانى است كه انكار ربوبيت نمايند ، و در حضرت ربوبى بگناه و عصيان پردازند ، پس در صورتى كه از غير خاك خلق شده و بشرف عقل مشرف ميشدند ، هر آينه موجب تقويت آنان بر انكار ربوبيت ، و تقويت بر طغيان و كفر و بهتان ايشان بود ، پس بلسان حال فضل ، مشورت آنان را با سلطان عدل شنيد و دانست كه در كسانى كه جود شفاعتشان نمايد ، عاصيانى هستند كه مخالفت مولاى خود نمايند ، و از رضاى حضرتش دورى نمايند ، پس از روى غيرت بر هتك حرمت سلطان و مولاى خود غضب نموده ، و ذكر ديوان خود گشوده ، و عرضه داشت كه : من از خلق كسى كه انكار معبود خود نمايد ، و در مقام معصيت وى برآيد متمكن نيستم .
فصل ( 16 ) و بلسان حال ، در پيشگاه اشرف الهى بتضرع و زارى درآمده ، و مسألت نمود كه ويرا از صفت جود و علم بهرهمند گرداند ، در آن حال جواب آمد كه در ديوان رحمت كه سابق بر غضب است ، و فضل كه مقدم بر عدل است حاضر شده و محاكمه نمائيد ، پس در آن ديوان حاضر شده ، و فرمان ربانى را بر وى عرضه داشتند ، در جواب چنين گفت : آيا ممكن است كه كاملتر از ذاتى كه ما را آفريده و هستى ما از او است وجود داشته باشد ؟ گفتند : ممكن نيست ، گفت : آيا افضل و اكمل و اجمل و احسن نسبت بذات كامل من جميع الجهات چيست ؟ آيا آنست كه ابتدا برحمت و كرم و افضال نمايد و حجت را قبل از عمل و حساب و سؤال مقدم بدارد ؟ يا انتقام و عدل را قبل از اظهار جهل بندهء گنهكار مقدم بدارد ؟ گفتند : همانا در آنچه وصف و بيان نموده انصاف دادى ، و به اين
برنامه سعادت ( كشف المحجة لثمرة المهجة ) ( فارسى ) — صفحة 299
مساهمون: السيد ابن طاووس
ص٢٩٩