بسر منزل مقصود رساند نخواهد بود .
و مثل آنان كه به دنيا و زينتهاى آن مغرور شدهاند مثل گروهى است كه در منزلى آباد و پر نعمت بوده باشند ، و ناچار از مسافرت و رفتن بمنزلگاه بىآب و علفى باشند ، پس مكروهتر و هولناكترين چيز در نزد آنان از كوچ كردن از آن منزل بسوى آن محلى كه ناچار از آنند نخواهد بود .
پس ترا بانواع جهالتها ترساندم تا اينكه خود را عالم ندانى ؛ زيرا كه عالم كسى است كه بداند كه آنچه ميداند نسبت به آنچه نميداند اندك و ناچيز است ، پس خود را جاهل بداند ، و بدين سبب در طلب علم زياد كوشش نمايد ، پس پيوسته عاشق و جوينده علم باشد ، و هميشه در مقام استفاده از علم بوده ؛ و نسبت باهل علم خاضع و خاشع خواهد بود ، و نسبت برأى و انديشه خود متهم و بدبين است ، و صمت و خاموشى را شعار خود قرار داده و از غلط و خطا دورى نموده و از آن شرم دارد ، و اگر مطلبى براى او پيش آيد كه نداند چون خود را جاهل شمرده انكار آن ننمايد .
و همانا جاهل كسى است كه خود را در آنچه نداند عالم شمارد ، و بانديشه و فكر خود اكتفا نمايد ، پس پيوسته دشمن علماء و عيبكننده ايشان باشد ، و بهر كسى كه با او مخالف باشد نسبت غلط و خطا دهد ، و هر چه را خود نداند ( و نفهميده ) گمراهى و ضلالت داند ، و اگر ايرادى بر او شود كه نداند آن را انكار و تكذيب نمايد ، سبب جهل خود گويد :
اين را نشناسم ، و گمان ندارم چنين چيزى در عالم بوده باشد ، و تمام اينها براى اينست كه بانديشه و فكر خود اعتماد دارد ، و بجهالت و نادانى خود علم ندارد ، پس آنچه بر چنين شخصى مشتبه شده و بفكر و انديشه خود آن را درست داند براى تو فائدهء ندارد و به تو نفعى نرساند ؛ كه او از روى عدم معرفت بجهل خود استفادهكننده است ، و حق را انكاركننده است ، و در لجاجت با جرات و بىباك است ، و در طلب علم متكبر است .
اى فرزندم : وصيت مرا بفهم . و نفس خود را در ميان خود و غير خود ميزان قرار ده ،
برنامه سعادت ( كشف المحجة لثمرة المهجة ) ( فارسى ) — صفحة 210
مساهمون: السيد ابن طاووس
ص٢١٠