و اگر آنچه را كه ذكر شد بوجدان خود درك نمودى ، يا بسبب نقل تصديق نموده و به آن اذعان كردى ، پس براى مولاى خود بر خاك افتاده و سجده كن ، و گونههاى خود را در برابر او جل جلاله بر خاك بمال ، و متذكر باش كه او ترا مىبيند ، و اگر وقت بلوغت مصادف با وقت نماز واجب يا نافله با ساير عبادات باشد آن را با حمد و ثناى الهى و خوشحالى و صفا و وفا تلقى كن ، كه شرح آن را در كتاب ( التتمات و المهمات ) ذكر كردهام ، پس از آن اراده و اختيار خود را كه خداوند به تو ارزانى داشته است بوى جل جلاله واگذار نما ، و در پيشگاه حضرتش با تضرع و زارى مسألت كن كه خود متولى اراده و اختيار تو بوده باشد به آنچه خود به تو الهام نمايد ، و ترا به آن هدايت و راهنمائى فرمايد . انشا اللَّه المؤمنين .
فصل صد و سيم
و اگر وقت بلوغ و تشرفت بخلعت عقل و مفتخرشدنت بتحف آداب شرع مصادف با اوقات فرائض و نوافل نباشد ، پس ابتدا كن به ياد آوردن نعمتهاى گذشته و حاضرى كه خداوند به تو عنايت فرموده است ، كه پارهء از آنها را كه بعنايت باهره خود به من تعليم فرموده است براى تو ذكر مينمايم .
پس اى فرزندم كه خدايت به ياد آوردن آن نعمتها ، و بعنايات حضرتش ، بر جمال تو بيافزايد ، متذكر باش كه در حقيقت خداوند جل جلاله به تو خدمت نموده است (
وَ لَهُ الْمَثَلُ الْأَعْلى
) باينكه بمعرفت خود مشرفت نموده است قبل از اينكه بسعادت خدمت خود مشرفت فرمايد ؛ زيرا كه بيد قدرت خود آسمانها و زمين را براى تو خلق نموده است ، و بفرشتگان درگاهش و هيچ يك از بندگانش واگذار نفرموده است ، و درياها را براى تو جارى ، و نهرها را شكافته است ، و درختها غرس نموده ، و ميوهها پديد آورده است ، و بلاد را آباد نموده ، و آفتاب و ماه را چراغ فروزان روز و شب قرار داده است ،
وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لا تُحْصُوها
إِنَّ الْإِنْسانَ لَظَلُومٌ كَفَّارٌ
( سوره ابراهيم ( 14 ) آيه 37 يعنى و اگر بشماريد نعمت خدا را احصا نتوانيد كرد آن را بدرستى كه انسان هر آينه سخت ستمكار ناسپاس است ) .