همهء كارهاى نيك مىشود . سپس خداوند آنان را به ركوع كردن زياد توصيف كرده است و فقط ركوع را نام برده چون يكى از بزرگترين اركان نماز است . »
مىافزايد : « تفسير صحيح آيه همين است البته - اتّفاقا - على بن ابى طالب هم در حال ركوع انگشترش را به فقير داد . « سدّى » مىگويد : هرچند اين جريان براى على اتفاق افتاده ولى آيه عام است . » « 1 »
و اينگونه ، تفسير آيه را با اين اختصار و بدون توجه به روايات ارائه مىدهد .
آرى ! اينچنين ، شيطان كينهها ، بر آنان مسلط گشته و ياد خدا را از يادشان برده است .
يكى ديگر « عبد الله بن زبير » است كه با تلاش بيهوده مىخواهد اثبات كند سورهء « انسان » در مكه نازل شده است ، چون كينهء آل پيامبر ص را در دل داشت ، لذا وجود آيات گوياى فضيلت و برترى اهل بيت او را شديدا رنج مىداد
« أَمْ يَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلى ما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ ؛
« 2 » آيا به مردم [ - پيامبر و خاندانش ] حسادت مىورزند به خاطر فضيلتهايى كه خداوند به آنان ارزانى داشته است . »
آن انسان پليد نام مبارك پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را از خطبههاى جمعه حذف كرد به اين بهانه كه هرگاه نام پيامبر برده مىشود مىبينم بنى هاشم شاداب گشته ، چهرههايشان درخشان شده و سرفرازى مىكنند . به خدا سوگند تا جايى كه بتوانم شادى و نشاطى برايشان باقى نمىگذارم . « 3 »
همچنين بعضى از مفسران بىدقت نيز به دنبال او حركت كردهاند مثل ابن كثير و جديدا سيد قطب كه با استشهاد به سياق عبارات و بر خلاف اجماع پيشوايان تفسير ، سورهء انسان را مكّى قلمداد كردهاند . « 4 »
هامش
( 1 ) . تفسير ثعالبى ، ج 1 ، ص 471 .
( 2 ) . نساء ( 4 ) ايهء 54 .
( 3 ) . ابن ابى الحديد ، شرح نهج البلاغه ، ج 2 ، ص 122 - 128 و 147 .
( 4 ) . ر . ك : التمهيد ، ج 1 ، ص 154 .