در نتيجه ، مفهوم آيه اين خواهد بود كه آنها به صرف نپذيرفتن و واگذاردن دعوت پيامبر اكتفا نمىكنند ، بلكه با وسايل گوناگون دست به اعمال ناشايستى مىزنند تا شريعت او را باطل سازند و رسالتش را نقض كنند ، اما با همهء اين تلاشهاى مذبوحانه فقط در برابر رسالت الهى مقاومت كرده و آيات خدا را انكار مىكنند .
اين است فرق بين باب افعال و تفعيل ( با تشديد و بدون آن ) كه از يك دقت موشكافانه در اين حديث خبر مىدهد .
2 . و با سند خود از « ظبيان » روايت كرده كه « امام صادق عليه السّلام
« مِمَّا تُحِبُّونَ »
را در آيهء
« لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ ؛
هرگز به نيكوكارى نمىرسيد مگر اينكه از آنچه دوست مىداريد انفاق كنيد » « 1 » ، « ما تحبّون » قرائت كرد و گفت : اينطور بخوان . » « 2 »
اگر آيه
« مِمَّا تُحِبُّونَ »
باشد دعوت به انفاق بخشى از چيزهاى مورد علاقه مىكند و اگر « ما تحبّون » باشد ، دعوت به انفاق همهء چيزهاى مورد علاقه مىنمايد . البته اين احسانى است كه برتر از آن نمىشود . بههرحال اگر اين روايت درست باشد ، يك قرائت را بازگو مىكند و ارتباطى با موضوع تحريف ندارد .
3 . و با سند خود ، از ابو بصير روايت مىكند كه « نزد امام صادق عليه السّلام قرائت كردم :
« هذا كِتابُنا يَنْطِقُ عَلَيْكُمْ بِالْحَقِّ ؛
« 3 » اين كتاب ماست كه به حق با شما سخن مىگويد . »
امام عليه السّلام گفت : كتاب خدا سخن نگفته و هرگز نخواهد گفت ، ولى پيامبر خدا به كتاب سخن مىگويد . خداوند مىگويد :
هذا كِتابُنا / يَنْطِقُ
« 4 »
/ عَلَيْكُمْ بِالْحَقِّ ،
اين كتاب ماست كه به حق با شما / به سخن آورده مىشود / .
آنگاه افزود : به خدا سوگند جبرئيل اينگونه بر پيامبر نازل كرد ، ولى اين ، از
هامش
( 1 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 92 .
( 2 ) . كافى ، ج 8 ، ص 183 ، شمارهء 209 .
( 3 ) . جاثيه ( 45 ) آيهء 29 .
( 4 ) . فعل مجهول از باب افعال و ينطق فعل معلوم ثلاثى مجرد است .