نظريهاى مخصوص بود . »
استاد بزرگوار ما - قدس سره - مىنويسد : « سند شيخ به وى ناشناخته است . » « 1 »
7 . كتاب « احتجاج » طبرسى
كتابى به اين نام مشهور و به طبرسى « 2 » منسوب است ، ولى اين طبرسى كيست ؟
سيد محمّد بحر العلوم - در مقدمهء كتاب - شش نفر از بزرگان را ياد مىكند كه ممكن است كتاب اثر آنان باشد « 3 » از جمله :
الف ) ابو منصور ، احمد بن على بن ابى طالب طبرسى ( متوفاى 620 ه . ق . ) كه معمولا كتاب را به او نسبت مىدهند و سيد بن طاووس هم در كتاب « كشف المحجّة » آن را به او نسبت داده است .
ب ) ابو على ، فضل بن حسن بن فضل طبرسى نويسندهء تفسير « مجمع البيان » ( متوفاى 548 ه . ق . ) نويسندهء كتاب « الغوالى » ، و « محدث استرآبادى » و « ابن ابى جمهور احسايى » در كتاب « المجلّى » كتاب را به او نسبت دادهاند .
ج ) ابو نصر ، حسن بن فضل بن حسن نگارندهء كتاب « مكارم الاخلاق » فرزند امين الاسلام طبرسى نويسندهء « مجمع البيان » .
د ) ابو الفضل ، على بن حسن بن فضل نوادهء صاحب تفسير و نويسندهء كتاب « نثر اللئالى » و « مشكاة الانوار » كه بهعنوان تكميل و تتمهء كتاب « مكارم الاخلاق » پدرش نوشت .
[ اكنون ببينيم محتواى كتاب چيست ؟ ] محتواى كتاب را تعدادى احاديث مرسل و بدون سند تشكيل مىدهد كه بيشتر آنها آميختهاى از روايات نقلى و
هامش
( 1 ) . معجم رجال الحديث ، ج 11 ، صص 246 و 247 .
( 2 ) . اين كلمه ، معرّب « تفرش » است . براى آگاهى بيشتر ر . ك : پاورقى تصحيح الاعتقاد ، ص 58 - 60 ( و معين ، فرهنگ ، بخش اعلام ، واژهء « طبرس » . م . ) .
( 3 ) . شش نفر را مىشمارد كه به اين نام خوانده مىشوند ، ولى كتاب را منسوب به نفر اول مىداند . م .