آرى تفاوتهايى در نظم و ترتيب داشت و برخى شرحها و تفسيرها در اطراف آن نوشته شده بود كه قبلا دربارهء آن سخن گفتيم . « 1 »
5 - در فصل پنجم مىنويسد : « عبد الله بن مسعود نيز مصحفى مخصوص داشت . » « 2 »
تفاوت مصحف او با ديگر مصحفها در اين بود كه : گاهى كلماتى بهعنوان تفسير در آن گنجانده شده بود . و برخى كلمات نامأنوس - براى واضح كردن - به كلمات آشناتر تبديل مىشد ، همچنين « معوذّتين » را دو دعا مىدانست و جزء مصحف نمىنوشت و سورهء « فاتحه » را نيز در مصحف ثبت نمىكرد ، چون آن را عدل و همسنگ قرآن مىدانست نه بخشى از آن .
ابن مسعود اينگونه مىپنداشت ، ولى هيچيك از اينها به قصد تحريف انجام نمىشد . « 3 »
6 - در فصل ششم مىگويد : « مصحف ابىّ بن كعب ، مقدارى بيشتر از مصحف كنونى بوده است . » « 4 »
آرى دو دعاى خلع و حفد ، در مصحف وى بهعنوان دو سوره آمده است .
همچنين سورهء « زمر » را با « حم » شروع كرده ، لذا - بر خلاف مشهور - سورههاى « حواميم » نزد او هشت تا است . و گاهى افزودههايى بهعنوان تفسير داشت ، همانند اضافههاى ابن مسعود كه قبلا توضيح داديم . « 5 »
اين مطالب براى مدّعى تحريف ذرهاى سود ندارد .
7 - در فصل هفتم نوشته است : « عثمان برخى كلمات ، بلكه آيات را از
هامش
( 1 ) . التمهيد ، ج 1 ، صص 288 - 291 .
( 2 ) . فصل الخطاب ، صص 135 - 143 .
( 3 ) . التمهيد ، صص 312 - 323 .
( 4 ) . فصل الخطاب ، صص 144 - 148 .
( 5 ) . التمهيد ، ج 1 ، صص 323 - 325 .