به امتت بگو : اليوم اكملت لكم دينكم / بولاية على بن ابى طالب / و اتممت عليكم نعمتى و رضيت لكم الاسلام دينا « 1 » ؛ امروز دين شما را / با ولايت على بن ابى طالب / كامل كردم و نعمت خودم را بر شما تمام نمودم و اسلام را بهعنوان آيين ( جاودان ) شما پذيرفتم . »
پيداست ، اين جمله بهعنوان تفسير و توضيح كامل شدن دين بيان شده نه اينكه جزء آيه باشد ، آنطور كه برخى پنداشتهاند .
[ روايات ديگرى هم در ذيل اين آيه وارد شده كه به خوبى مدّعاى ما را روشن مىسازد از جمله ] كلينى با سند متصل خود از امام باقر عليه السّلام در حديث فرايض روايت مىكند : « سپس ولايت نازل شد و اين دستور ، روز جمعه در عرفات به پيامبر رسيد آنگاه كه خداوند نازل فرمود :
« الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي »
و دين با ولايت على بن ابى طالب كامل شد . » « 2 »
همانطور كه مىبينيد امام عليه السّلام صريحا با بيان علت كامل شدن دين ، آيه را تفسير مىكند .
همچنين « حاكم حسكانى » با سند متصل خود از امام باقر عليه السّلام روايت مىكند :
« سپس جبرئيل فرود آمد و گفت : خداوند به تو فرمان مىدهد كه رهبر امت را به ايشان معرفى كنى ، چنانكه نماز ، روزه ، زكات و حجّشان را به آنها شناساندى تا حجّت ، در همهء اين موارد بر آنان تمام شود .
پيامبر فرمود : قوم من تازه از جاهليت به اسلام آمدهاند و براى به چنگ آوردن منصبها و پستها فخر و رقابت مىكنند و هيچ تيرهاى از آنان نيست مگر اينكه وليّشان يكى از آنها را كشته است و من هراس دارم .
در اين هنگام خداوند اين آيه را نازل فرمود :
« يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ
هامش
( 1 ) . تفسير عياشى ، ج 1 ، ص 293 ، شمارهء 21 .
( 2 ) . البرهان فى تفسير القرآن ، ج 1 ، ص 488 ، شمارهء 1 .