15 - تبديل يك حرف !
به گمان « عبد الله بن عمر » پيامبر صلّى اللّه عليه و آله اينگونه مىخوانده است :
« فَطَلِّقُوهُنَّ
من قبل / عدّتهنّ » « 1 » و قرائت مشهور چنين مىباشد :
« فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ ؛
« 2 » پس آنها را براى عدّه طلاق گوييد . » « لام » در اينجا براى آمادگى و تمهيد است ، يعنى بايد طلاق در هنگامى صورت گيرد كه زن بتواند براى آن عدّه نگهدارد . پس بايد طلاق در طهرى واقع شود كه آميزش در آن انجام نشده باشد - در نتيجه ، پس از دوبار حيض ديدن بعد از طلاق ، عدهاش پايان مىپذيرد .
اگر اين روايت درست باشد ، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مىخواسته « لام » را تفسير كند ، ولى « ابن عمر » پنداشته ، قرآن را قرائت مىكند .
16 - اجتهاد نابجا !
[ به برخى بزرگان نيز نسبتهاى ناروايى دادهاند از جمله ] به ابن عباس نسبت داده شده كه - به گمان او - آيهء
« لا تَدْخُلُوا بُيُوتاً غَيْرَ بُيُوتِكُمْ حَتَّى تَسْتَأْنِسُوا وَ تُسَلِّمُوا عَلى أَهْلِها »
« 3 » در اصل « حتّى تستأذنوا
وَ تُسَلِّمُوا عَلى أَهْلِها »
بوده و بر اثر اشتباه كاتب اين تغيير پيش آمده است .
طبرى اين روايت را نقل كرده و حاكم - به تاييد شيخين - آن را صحيح دانسته است . « 4 »
به گمان جاعل اين حديث ، شرط داخل شدن اجازه گرفتن است نه آشنا شدن
هامش
( 1 ) . حاكم ، مستدرك ، ج 2 ، ص 250 .
( 2 ) . طلاق ( 65 ) آيهء 1 .
( 3 ) . نور ( 24 ) آيهء 27 : در خانههايى غير از خانهء خودتان وارد نشويد تا انس گرفته آشنا شويد و بر اهل آن سلام كنيد .
( 4 ) . طبرى ، جامع البيان ، ج 18 ، ص 87 و حاكم ، مستدرك ، ج 2 ، ص 396 .