به پيامبران قبل از تو گفته شده است . »
« بَلْ قالُوا مِثْلَ ما قالَ الْأَوَّلُونَ ؛
« 1 » بلكه آنان نيز مثل آنچه پيشينيان گفته بودند ، گفتند . »
« وَ قالَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ لَوْ لا يُكَلِّمُنَا اللَّهُ أَوْ تَأْتِينا آيَةٌ كَذلِكَ قالَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِثْلَ قَوْلِهِمْ تَشابَهَتْ قُلُوبُهُمْ ؛
« 2 » افراد ناآگاه گفتند : چرا خدا با ما سخن نمىگويد ؟ و يا چرا آيه و نشانهاى براى خود ما نمىآيد ؟ ! پيشينيان آنها نيز همينگونه سخن مىگفتند . دلها و افكارشان مشابه يكديگر است . »
و آيات ديگرى جز اينها كه به صراحت مىگويند : تاريخ تكرار مىشود و امتهاى گذشته و حال در خلق و خويشان همانند يكديگرند .
ابن عباس مىگويد : « امشب چقدر شبيه ديشب است ! مثل آنان كه پيش از شما بودند . آنها بنى اسرائيل هستند كه به آنان تشبيه شدهايم . به ياد مىآورم كه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود : سوگند به آنكه جانم در دست اوست شما از آنان پيروى مىكنيد ، حتى اگر يك نفر از آنان داخل سوراخ سوسمارى شده باشد شما هم داخل آن مىشويد . » « 3 »
ابو سعيد خدرى هم روايت مىكند كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود : « شما با همان مسائلى درگير مىشويد كه امتها و مردمان پيش از شما درگير بودند .
سؤال شد : اى رسول خدا ! همان كارهايى كه ايرانيان ، روميان و اهل كتاب انجام دادند ؟
پاسخ فرمودند : مگر مردم جز آنانند ؟ » . « 4 »
امير المؤمنين عليه السّلام مىفرمايد : « شما در راهى روشن گام برمىداريد و سخنانى
هامش
( 1 ) . مؤمنون ( 23 ) آيهء 81 .
( 2 ) . بقره ( 2 ) آيهء 118 .
( 3 ) . مجمع البيان ، ج 5 ، ص 49 .
( 4 ) . همانجا .