پاورقى شمارهء 8 صفحه 48
ناخوشى دلها در روايات معصومين
( 8 ) كلينى آورده كه :
« محمّد بن يحيى ، از أحمد بن محمّد ، از عبد اللّه بن محمّد حجّال ، از برخى از يارانش - مرفوعا - روايت دارد كه ؛ رسولخدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود :
با يكديگر ، مذاكره و ملاقات و گفتگو كنيد ! مسلّما ؛ گفتگو ، جلاى دلها است ! . يقينا ؛ دلها را زنگار ميگيرد ! چنان كه شمشير ، زنگ مىزند ! جلايش حديث و گفتگو است . »
أصول كافى ، جلد 1 : 41 .
و صدوق ، در خصال - جلد 1 : 18 - از خليل ، از أبو العبّاس سراج ، از قتيبه ، از رشيد بن سعد بصرى ، از شراحيل بن يزيد ، از عبد اللّه بن عمر ، و أبو هريره ، آورده كه ؛ پيامبر أكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود :
« هرگاه دل إنسان ، پاك شد ، جسدش ( نيز ) پاك و پاكيزه مىشود ! . هرگاه ؛ دل إنسان ، خبيث و ناپاك شد ، جسدش ( نيز ) خبيث و ناپاك شود ! . »
و از علىّ بن إبراهيم ، از پدرش ، از إبن أبي عمير ، از حفص بن بخترى - مرفوعا - روايت است كه ؛ أمير المؤمنين عليه السّلام ميفرمايد :
« بنفس خويش ، با حكمت بىنظير و نو ، روح بدميد ! كه آن ، ناتوان و خسته مىشود ! چنان كه ؛ بدنها خسته و ناتوان ميگردد ! . » كافى ، جلد 1 : 48
و فرمود : « زنهار ! و البتّه ؛ از گرفتارى و بلا ، فقر و فاقه است . و شديدتر از فقر و فاقه ، ناخوشى بدن است . و شديدتر از ناخوشى بدن ، مرض دل است ! .
زنهار ! و البتّه ؛ از نعم ( پروردگار ) ، وسعت مال است ! و بالاتر از وسعت مال ، تندرستى ! و بالاتر از تندرستى ، تقواى دل است ! . »
نهج البلاغه ، شرح عبده ( چاپ مصر ) ، جزء سوّم ، كلمه قصار 388 ، و أمالى طوسى ، جلد 1 : 146 و تحف العقول : 140
و فرمود : « يقينا ؛ براى دلها ، شهوت و إقبال و إدبارى است ! بنابراين ؛ از جانب شهوت و إقبالش با آن روبرو شويد ! . و يقينا ؛ دل - آنگاه كه به إجبار و إكراه ، وادار گردد - نابينا شود ! »
نهج البلاغه ، شرح عبده ( چاپ مصر ) ، جزء سوّم ، كلمه قصار 193
و فرمود : « البتّه ! اين دلها ، ملول و افسرده گردد ! چنان كه بدنها ، ملول و افسرده شود . پس ؛ برايش حكمتهاى نورس و تازه ، جستجو كنيد . »
نهج البلاغه ، شرح عبده ( چاپ مصر ) ، جزء سوّم ، كلمه قصار 91