جواهر الفرائض
بسم الله الرحمن الرحيم .
اللهمّ بارك لمحمّد و آله ، لله الحمد ، أهل الحمد ، و وليّه ، و منتهاه ، و بديّه ، و الصلاة على محمد حبيبه و صفيّه ، و على آله مفاتيح الإسلام ، و مصابيح الظلام ، و عترته الغرّ الكرام .
اين رساله در بردارندهء اصول و قواعد كلّى ارث و مباحث جانبى آن مىباشد كه به اجمال ذكر شده ، براساس بابها گرد آمده ، و به دور از تكرار و اطناب است ، به گونهاى كه انسان مستعدّ و با هوش مىتواند از اين قواعد كلّى ، تفاصيل و حكم فروع را به آسانى به دست آورد .
اين رساله داراى دو قسم است :
قسم نخست : در فقه مواريث و متعلّقات و احكام آن .
قسم دوم : چگونگى تقسيم ارث بر ورثه با سهام صحيح [ / عددى كه در آن كسر نباشد ] .
قسم نخست :
در بردارندهء دو فنّ است :
نخست : در شناخت مراتب وارثان و سهام آنها و احكام آن .
دوم : در آنچه كه گاه ممكن است در بحث ارث داخل شود ؛ بسان وصيت و اقرار .
فنّ نخست داراى دو باب است :
نخست : در مراتب وارثان و در ترتيب آنها در استحقاق .
دوم : در تفصيل سهام آنها و چگونگى تقسيم سهام .
هر بابى در بردارندهء چند فصل است .
[ فن نخست در شناخت مراتب وارثان و سهم آنها و احكام آنها ]
باب نخست ، از فنّ نخست ، از قسم نخست : در بيان مراتب وارثان و ترتيب آنها
انسان به دو چيز استحقاق ارث پيدا مىكند : نسب و سبب ؛ البته مادامى كه مانعى از استحقاق ارث منع نكند . به زودى موانع ارث را ذكر خواهيم كرد .