قبل از خيبر فرموده : غنيمت خيبر از آن كسانى است كه در جريان حديبيه حضور داشتهاند و ديگران حق ندارند كه با آنها شريك شوند .
فَسَيَقُولُونَ بَلْ تَحْسُدُونَنا
؛ به زودى خواهند گفت كه شما حسد مىورزيد كه غنايم به ما هم مانند شما برسد و ما نيز در غنايم با شما شريك باشيم .
بَلْ كانُوا لا يَفْقَهُونَ إِلَّا قَلِيلًا
؛ يعنى دركشان كم است و در كارهاى دنيوى زيركند ولى در كارهاى دينى چنين نيستند .
« بل » در اين بخش از آيه و در
« بَلْ تَحْسُدُونَنا »
براى اضراب است و فرقشان اين است كه اولى از اين كه پيروى نكردن آنها حكم خدا باشد اعراض كرده است و در عين حال حسد را اثبات مىكند و دوّمى اعراض است از اين كه مؤمنان را به حسد توصيف كند ولى نادانى آنها را ثابت مىكند .
قُلْ لِلْمُخَلَّفِينَ
؛ به كسانى كه از حركت به سوى حديبيه ، تخلّف ورزيدند بگو به زودى و بعد از اين به جنگ قومى فرا خوانده مىشويد كه بسيار نيرومندند و آنها قوم هوازن و ثقيف هستند .
أَوْ يُسْلِمُونَ
؛ عطف بر
« تُقاتِلُونَهُمْ »
است يعنى يكى از دو كار بايد انجام گيرد يا جنگ يا مسلمان شدن و راه سوّمى وجود ندارد بنا بر اين اگر فرمان ببريد و در جنگيدن با مشركان پاسخ مثبت دهيد خداوند به شما پاداش مىدهد و اگر از جنگيدن با آنها روى برتابيد چنان كه در گذشته در رفتن به حديبيه روى برتافتيد خداوند شما را در آخرت كيفر خواهد داد .
لَيْسَ عَلَى الْأَعْمى حَرَجٌ
؛ خداوند از كسانى كه نقص و عيب بدنى دارند تخلّف كردن از جنگ را بر طرف ساخته و آنها را معذور داشته است .
يدخله ؛ يعذّبه ، با « ياء » و « ندخله » « نعذبه » با « نون » نيز قرائت شده است .
علّت نامگذارى جريان حديبيه به بيعت رضوان همين آيه است كه مسلمانان در حديبيه با پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله در زير درخت معروف كه درخت مغيلان بود بيعت كردند .