مىسازد كه گويا مىخواهد به آسمان بالا برود » . ( انعام / 125 ) .
ممكن است راه خير « يسرى » ناميده شده باشد چرا كه فرجام آن يسر و آسانى است و راه شرّ « عسرى » ناميده شده چون فرجامش دشوارى است .
ممكن است مقصود از « يسر و عسر » دو راه بهشت و دوزخ باشد يعنى به زودى در آخرت آن دو گروه [ بخشندگان و بخيلان ] را به دو راه بهشت و دوزخ راهنمايى مىكنيم .
وَ ما يُغْنِي عَنْهُ مالُهُ إِذا تَرَدَّى
؛ ما در « ما يغنى » حرف نفى يا استفهام انكارى است .
اذا تردّى ، باب تفعّل از « ردىّ » به معناى هلاكت است يعنى هر گاه بميرد يا در گودال قبر نهاده شود يا در ژرفاى دوزخ ، مال و ثروت او به حالش سودى ندارد .
حضرت باقر عليه السّلام دربارهء آيهء ،
فَأَمَّا مَنْ أَعْطى وَ اتَّقى وَ صَدَّقَ بِالْحُسْنى
فرموده :
يعنى هر كه ببخشد آنچه را خدا به او داده خداوند در برابر يكى [ يك درهم يا دينار ] ده تا صد هزار و بيشتر به او عوض مىدهد .
فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرى
؛ يعنى قصد هر كار خيرى بكند خدا برايش مهيّا مىسازد .
وَ أَمَّا مَنْ بَخِلَ
؛ اما كسى كه بخل ورزد و به آنچه خدا به او داده اظهار بىنيازى كند و تكذيب احسان نمايد به اين كه خداوند در برابر هر عمل شرّى ده ، تا صد هزار عوض مىدهد .
فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرى
؛ يعنى هر چيزى شرّى را قصد كند خدا برايش آسان مىكند .
وَ ما يُغْنِي عَنْهُ مالُهُ إِذا تَرَدَّى
؛ فرمود : به خدا نه از كوهى و نه در چاهى سقوط نكرده بلكه در آتش دوزخ سقوط مىكند .
إِنَّ عَلَيْنا لَلْهُدى
؛ راهنمايى به حق با نصب دلائل و علائم و بيان راهها بر ما واجب است .
وَ إِنَّ لَنا لَلْآخِرَةَ وَ الْأُولى
؛ يعنى پاداش دادن هدايت يافته در دنيا و آخرت بر ماست مانند آيهء :
وَ آتَيْناهُ أَجْرَهُ فِي الدُّنْيا وَ إِنَّهُ فِي الْآخِرَةِ لَمِنَ الصَّالِحِينَ
؛ « ما پاداش وى را در