آنها را تذكر دهى اگر چه نپذيرند .
سَيَذَّكَّرُ مَنْ يَخْشى
؛ كسى كه از خدا مىترسد به زودى تذكّر را مىپذيرد و از آن بهره مىبرد پس مىانديشد تا تفكر او را به پيروى از حق برگرداند .
وَ يَتَجَنَّبُهَا الْأَشْقَى
؛ بدبخت ترين گنهكاران كه به خدا و يگانگى او كافر شدهاند از موعظه و تذكر دورى مىكنند .
الَّذِي يَصْلَى النَّارَ الْكُبْرى
؛ آن كه ملازم آتش بزرگتر يعنى آتش جهنّم و آتش كوچكتر يعنى آتش دنيا مىشود .
ثُمَّ لا يَمُوتُ فِيها وَ لا يَحْيى
؛ آن گاه نه مىميرد كه آسوده شود و نه زنده مىماند كه از زندگيش سود ببرد .
قَدْ أَفْلَحَ مَنْ تَزَكَّى
؛ رستگار است كسى كه از شرك پاك شود و به يگانگى خدا اقرار كند و « لا إله الا اللَّه » بگويد ، بعضى گفتهاند : تزكّى ، يعنى پاك شود براى نمازها و نمازهاى پنجگانه را بجاى آورد . بعضى گفتهاند : يعنى زكات مال خود را بدهد ، بعضى گفتهاند : مقصود زكات فطره و نماز عيد است .
وَ ذَكَرَ اسْمَ رَبِّهِ فَصَلَّى
؛ ضحّاك مىگويد : نام پروردگارش را در مسير مصلّى بر زبان بياورد و نماز عيد را بگزارد .
بَلْ تُؤْثِرُونَ الْحَياةَ الدُّنْيا
؛ بلكه زندگى دنيا را بر آخرت ترجيح مىدهند و در كارهاى آخرت نمىانديشند .
تُؤْثِرُونَ
، با ( ياء ) و به صورت فعل غايب نيز قرائت شده است .
وَ الْآخِرَةُ خَيْرٌ وَ أَبْقى
؛ سراى آخرت ( بهشت ) برتر و با دوامتر است .
در حديث است كه هر كس آخرتش را دوست بدارد به دنيايش زيان بزند و هر كس دنيايش را دوست بدارد به آخرتش زيان برساند .
إِنَّ هذا لَفِي الصُّحُفِ الْأُولى
؛ آنچه از آيه
قَدْ أَفْلَحَ مَنْ تَزَكَّى
تا
خَيْرٌ وَ أَبْقى
ياد شد در كتابهاى پيشينيان [ قبل از قرآن ] آمده است .