1 - صفت باشد يعنى حالتى مىگذرد و حالت ديگر پديد مىآيد .
2 - حال از ضمير « لتركبنّ » باشد يعنى حالاتى درگذر و پياپى خواهيد داشت « 1 » .
مكحول گويد : البتّه در هر بيست سال به حالتى مىگراييد كه بر آن حال نبودهايد .
ابو عبيده گويد : داراى سنّتها و حالات كسانى خواهيد شد كه پيش از شما بودند همين مطلب از حضرت صادق عليه السّلام روايت شده است .
فَما لَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ
؛ اين آيه سرزنش براى كفّار است يعنى كافران چه بهانهاى دارند كه هر گاه قرآن بر آنان خوانده مىشود با اين كه دلايل وجود خدا آشكار است ، به خدا ايمان نياورده و در برابر او سجده نمىكنند .
روايت شده كه پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله روزى آيهء :
وَ اسْجُدْ ، وَ اقْتَرِبْ
، را قرائت كرد و خودش و مؤمنانى كه با آن حضرت بودند به سجده رفتند در حالى كه قريش بالاى سرشان هم سوت مىزدند و هم كف پس اين آيهء شريفه نازل شد .
وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما يُوعُونَ
؛ در معناى اين آيه دو وجه است :
1 - خدا از آنچه در سينههاى آنان جمع شده و كفر و حسد و ستمى كه در دلها پنهان مىدارند ، آگاهتر است .
2 - داناتر به اعمال بدى است كه در نامهء اعمالشان گرد آورده و انواع عذابها را براى خود ذخيره مىكنند .
إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا
؛ استثناى منقطع است ، مگر آنها كه مؤمنند و عمل صالح انجام مىدهند .
لَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ
؛ پاداشى بى كم و كاست و قطع نشدنى براى آنهاست .
هامش
( 1 ) - لتحدثن امرا لم تكونوا عليه فى كل عشرين سنة .