بعضى گفتهاند : با كافور آميخته مىشود و پس از آميخته شدن با كافر به وسيلهء مشك مهر مىشود .
ختامه ؛ به فتح ( تاء ) نيز قرائت شده يعنى آنچه به وسيلهء آن ، چيزى مهر شود .
وَ فِي ذلِكَ فَلْيَتَنافَسِ الْمُتَنافِسُونَ
؛ رغبت كنندگان به سبقت گرفتن در بندگى خداى متعال مايل و راغب شوند ، نظير اين آيه است ، آيهء :
لِمِثْلِ هذا فَلْيَعْمَلِ الْعامِلُونَ
؛ « آرى براى مثل اين پاداش تلاشگران بايد بكوشند » . ( صافات / 61 ) .
وَ مِزاجُهُ مِنْ تَسْنِيمٍ
؛ طبيعت اين شراب كه تعريف شد از تسنيم است و آن اسم خاص است براى چشمهاى كه خود آن تسنيم ناميده شده و آن مصدر سنمّه به معناى رفعه است به دو جهت : يا براى اين كه عالىترين شراب در بهشت است يا از آن نظر كه از بالا براى بهشتيان آورده مىشود .
قتاده گويد : تسنيم نهرى است كه در هوا جارى است و در ظروف بهشتيان ريخته مىشود .
عَيْناً يَشْرَبُ بِهَا الْمُقَرَّبُونَ
؛ در اعراب عينا دو قول است :
1 - منصوب است بنا بر اين كه مدح باشد . ( مفعول امدح باشد ) .
2 - زجاج گفته است : بنا بر حال بودن منصوب است .
إِنَّ الَّذِينَ أَجْرَمُوا
؛ مقصود ( از مجرمان ) همان مشركانند .
كانُوا مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا يَضْحَكُونَ
؛ [ مشركان ] بر مؤمنان يعنى عمّار ، خبّاب ، صهيب و ديگر مؤمنان فقير مىخنديدند و آنان را مسخره مىكردند .
[ شأن نزول ]
روايت شده كه امير المؤمنين على عليه السّلام با چند از نفر مسلمانان خدمت پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله آمد . پس منافقان آنها را ريشخند كرده و بر آنها خنديدند و با اشاره چشم و ابرو از آنها عيبجويى كردند آن گاه نزد يارانشان برگشتند و گفتند : امروز آن اصلع ( علىّ بن ابى طالب عليه السّلام ) را ديديم و بر او خنديديم پس پيش از آن كه على عليه السّلام به خدمت پيامبر