سوم از شب را به نمازهاى مستحبّ بپرداز .
إِنَّ هؤُلاءِ يُحِبُّونَ الْعاجِلَةَ
؛ اين كافران دنيا را دوست داشته و آن را بر آخرت ترجيح مىدهند .
وَ يَذَرُونَ وَراءَهُمْ يَوْماً ثَقِيلًا
؛ و آخرت را در برابر يا پشت سرشان مىاندازند و به آن اهميّت نمىدهند . منظور از
« يَوْماً ثَقِيلًا »
روز دشوار و سخت است و استعاره از چيزى است كه سنگين است و حمل كنندهاش را به زحمت مىاندازد .
وَ شَدَدْنا أَسْرَهُمْ
؛ يعنى با پيوستن بعضى استخوانهايشان به بعضى و محكم كردن مفصلهايشان به وسيلهء اعصاب ، آنها را نيرومند ساختيم .
« أسر » ، به معناى ربط و پيوند و محكم شدن به وسيلهء تسمهء چرمى است .
فرس ماسور الخلق ؛ - اسبى كه رگ و پى آن محكم است - مىگويند چنان كه گويند : جارية معصوبة الخلق - كنيزى كه ساختار وجودى او محكم است .
بعضى گفتهاند : منظور جمله اين است كه آنها را مكلّف ساختيم و با امر و نهى آنها را ببستيم .
وَ إِذا شِئْنا بَدَّلْنا أَمْثالَهُمْ تَبْدِيلًا
؛ و هر زمان بخواهيم آنان را نابود ساخته و به همانندهاى خودشان در عالم آخرت تبديل مىكنيم .
بعضى گفتهاند : به اين معناست كه آنها را به ديگران كه مطيعند تبديل مىكنيم و سزاوار آن بود كه ( و ان شئنا ) بگويد نه ( اذا شئنا ) مانند آيهء :
وَ إِنْ تَتَوَلَّوْا يَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَيْرَكُمْ
؛ « و هر گاه سرپيچى كنيد خداوند گروه ديگرى را بجاى شما مىآورد كه مانند شما نخواهند بود » . ( محمّد / 38 ) .
إِنَّ هذِهِ تَذْكِرَةٌ
؛ « هذه » اشاره به سوره يا آيات نزديك است منظور از تذكره ، پند و موعظه است .
فَمَنْ شاءَ اتَّخَذَ إِلى رَبِّهِ سَبِيلًا
؛ پس هر كس خير را بر مىگزيند راه پروردگارش را در پيش بگيرد و با عبادات به او تقرّب جويد .