اهل باطل همنشين و همصدا بوديم . ( 45 )
و همواره روز جزا را انكار مىكرديم . ( 46 )
تا زمانى كه مرگ ما فرا رسيد . ( 47 )
از اين رو شفاعت شفاعت كنندگان به حال آنها سودى نمىبخشيد . ( 48 )
چرا آنها اين همه از تذكّر گريزانند ؟ ( 49 )
گويى آنها گورخرانى هستند رميده . ( 50 )
كه از شير فرار كردهاند . ( 51 )
بلكه هر كدام از آنها انتظار دارد نامهء جداگانهاى ( از سوى خدا ) براى او فرستاده شود . ( 52 )
چنين نيست كه آنها مىگويند ، بلكه از آخرت نمىترسند . ( 53 )
چنين نيست كه آنها مىگويند ، آن ( قرآن ) يك تذكّر و يادآورى است . ( 54 )
هر كس بخواهد از آن پند مىگيرد . ( 55 )
و هيچ كس پند نمىگيرد مگر اين كه خدا بخواهد ، او اهل تقوا و آمرزش است . ( 56 )
تفسير :
[ شأن نزول ]
وَ ما جَعَلْنا أَصْحابَ النَّارِ إِلَّا مَلائِكَةً
؛ روايت شده كه پس از نازل شدن اين آيه ابو جهل به قريش گفت : آيا گوش مىكنيد كه پسر ابى كبشه ( كنيهء عبد المطلب است ) به شما خبر مىدهد كه نگهبانان دوزخ نوزده فرشتهاند و شما مردمى بسيار دليريد آيا هر ده نفر از شما نمىتواند كه يكى از نگهبانان دوزخ را نابود كند .
ابو الاسود جحمى گفت : من هفده نفر از آنها را نابود مىكنم و شما همگى دو نفر از آنان را نابود كنيد پس اين آيه [ آيه مورد بحث ] نازل شد ، يعنى ما فرشتگان را مردانى از جنس شما قرار نداديم كه بتوانيد با آنها نبرد كنيد .
وَ ما جَعَلْنا عِدَّتَهُمْ إِلَّا فِتْنَةً لِلَّذِينَ كَفَرُوا
؛ شمار نگهبانان دوزخ را [ نوزده ] قرار ندادهايم مگر آزمايشى براى آنها كه به خدا و حكمتش ايمان نياوردهاند و مانند مؤمنان ، به خدا اقرار ندارند پس در صدد مخالفت بر آمده و مسخره مىكنند گويى خداوند فرموده است : شمار آنها [ فرشتگان ] را عددى قرار داديم كه مقتضايش اين است كه به آن امتحان شوند ، چون اهل كتاب ( يهود و نصارا ) به آن عدد يقين دارند