را از كارهاى خير براى خود از پيش مىفرستيد نزد خدا به بهترين وجه و بزرگترين پاداش خواهيد يافت ، و از خدا آمرزش بخواهيد كه خداوند غفور و رحيم است . ( 20 )
تفسير :
إِنَّا أَرْسَلْنا إِلَيْكُمْ رَسُولًا شاهِداً عَلَيْكُمْ
؛ اى قريش به سوى شما رسولى شاهد فرستاديم كه در آخرت به كفر و تكذيب شما گواهى خواهد داد .
فَعَصى فِرْعَوْنُ الرَّسُولَ
؛ فرعون نافرمانى موسى كرد . در آوردن لام تعريف بر رسول اشاره به رسولى است كه پيش از اين آيه ذكر شده است .
فَأَخَذْناهُ أَخْذاً وَبِيلًا
؛ پس او [ فرعون ] را به عذاب گرفتيم گرفتنى سخت و سنگين ، از قول عرب : « كلا و بيل وخيم غير مستمرى لثقله ، غلف درشت كه بر اثر سنگينى ناگوار است » گرفته شده است ، « وبيل » چوب ضخيم است .
إِنْ كَفَرْتُمْ يَوْماً
؛ در اعراب ( يوما ) سه وجه است :
1 - مفعول به يعنى چگونه خودتان را از روز قيامت و وحشت آن نگاه مىداريد اگر بر كفر باقى بمانيد و ايمان نياوريد .
2 - ممكن است ظرف باشد يعنى اگر در دنيا كافر شويد چگونه در روز قيامت نگاهداشتنى برايتان خواهد بود .
3 - مفعول « كفرتم » باشد بنا بر تأويل فكيف تتقون اللَّه . . . ، اگر منكر قيامت و پاداش شويد چگونه از خدا پرهيز مىكنيد زيرا تقوا همان ترس از عقاب خداست .
يَجْعَلُ الْوِلْدانَ شِيباً
؛ اين مثلى است چنان كه گويند : يوم يشيب النواصى روزى كه موى بالاى پيشانى و سر را سفيد مىكند .
السَّماءُ مُنْفَطِرٌ بِهِ
؛ صفت براى روز است از نظر شدّت و اين كه آسمان با همهء بزرگى و استحكامى كه دارد در آن روز پاره مىشود . يعنى داراى انفطار و پارگى است يا آسمان چيزى است كه شكافته مىشود و « باء » در « منفطر به » نظير « باء » در