در آن از دوزخ ياد شده از دوزخ به خدا پناه ببرى « 1 » .
از پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله روايت شده كه [ در قيامت ] به قارى قرآن گويند بخوان و بالا برو و خوب سخن بگو همانطور كه در دنيا قرآن را با آهنگ خوب مىخواندى زيرا منزلت تو در آخر هر آيهاى است كه آن را مىخوانى « 2 » .
از عايشه در مورد قرائت رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله سؤال شد گفت : قرائت حضرت مانند اين پياپى خواندن شما نبود و اگر شنوندهاى مىخواست حروف [ ايات قرائت شده ] را بشمارد مىتوانست « 3 » .
« ترتيلا » [ مفعول مطلق ] و تأكيد بر لزوم ترتيل براى قارى است .
إِنَّا سَنُلْقِي عَلَيْكَ قَوْلًا ثَقِيلًا
؛ بودى سخنى را به تو وحى و القا مىكنيم كه بر تو سنگين است ، اين آيه معترضه است و قصد خداوند از قول ثقيل قرآن و اوامر و تكليفهاى دشوار و سخت است اما سنگينى آن بر رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله براى اين است كه شخص آن حضرت قرآن را تحمّل كرده و امّت او نيز متحمّل [ اوامر و نواهى و حدود ] آن هستند .
اين سختى و سنگينى قرآن پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله را بيشتر به زحمت مىاندازد از اين نظر كه در مورد قرآن آزار ويژهاى به آن حضرت مىرسد ، در معناى اين آيه معترضه [ و قول ثقيل ] چند قول است :
1 - مكلّف ساختن خداوند پيامبر را به نماز شب خواندن از تكاليف سنگين است از آن نظر كه شب زمان آسايش و آرامش است و هر كس شب زنده دارى
هامش
( 1 ) -
عن الصادق عليه السّلام فى التّرتيل هو ان تتمكث فيه و تحسن به صوتك و قال اذا مررت بآية فيها ذكر الجنّة فاسأل اللَّه الجنّة و اذا مررت بآية فيها ذكر النّار فتعوّذ باللّه من النار .
( 2 ) - و
روى عن النبى صلّى اللَّه عليه و آله انه قال يقال لصاحب القرآن اقرأ و ارق و رتّل كما كنت ترتل فى الدنيا فانّ منزلتك عند آية تقرأها .
( 3 ) - و سألت عايشه عن قراءة رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله قالت لا كسردكم هذا و اراد السامع ان يعدّ حروفها لعدّها .