بودند و مىگفتند : كى واقع خواهد شد ؟ پس گفتند : بگو اى محمّد صلّى اللَّه عليه و آله اين كار واقع شدنى است و ترديدى در آن نيست امّا زمان آن را نمىدانم چون خداوند سبحان زمان آن را برايم بيان نفرموده است .
أمدا بعيدا ؛ امد پايان و انتها و مهلت است .
عالِمُ الْغَيْبِ
؛ خداوند داناى غيب است و هيچ يك از بندگانش از غيب مطّلع نيست .
إِلَّا مَنِ ارْتَضى مِنْ رَسُولٍ
؛ اين آيه توضيح كسى است كه [ براى آگاهى از غيب ] پسنديده شده يعنى براى نبوّت انتخاب شده است نه هر برگزيدهاى .
فَإِنَّهُ يَسْلُكُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ رَصَداً
؛ منظور از « رصد » فرشتگان نگهبانند كه رسول را از شياطين حفظ مىكنند و از او دور مىسازند و او را از وسوسههايشان مصون مىدارند تا آنچه را به او وحى شده ابلاغ كند .
لِيَعْلَمَ
؛ تا خداوند ، معلوم و دانستهء او را به همان صورتى كه به آن آگاه بوده آشكار سازد .
أَنْ قَدْ أَبْلَغُوا رِسالاتِ رَبِّهِمْ
؛ كه پيامبران رسالتهاى پروردگارشان را ابلاغ كردند .
در آيهء :
مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ
؛ اوّلا لفظ را مفرد آورده آن گاه به اعتبار معنى [ فعل ابلغوا را ] جمع آورده مانند آيهء :
فَإِنَّ لَهُ نارَ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها
؛ « محقّقا آتش جهنّم از آن اوست جاودانه در آن مىمانند » ( جنّ / 23 ) يعنى تا رسالتهاى پروردگارشان را تبليغ كنند چنان كه اين كار از فزونى و كاستى محفوظ بوده است ، « ليعلم » به صورت مجهول نيز قرائت شده است .
وَ أَحاطَ بِما لَدَيْهِمْ
؛ به شرايع و قوانين و جز آن كه در نزد پيامبران است احاطه دارد .
و هيچ چيز از ذات حق غايب نيست ،
« وَ أَحْصى كُلَّ شَيْءٍ عَدَداً »
؛ شمار هر چيزى را از كوچك و بزرگ و كم و زياد و آنچه بوده و خواهد بود محاسبه كرده است .