وَ مَنْ قَبْلَهُ
؛ مقصود كسانى از لشكريان و پيروان فرعون است ، « و من قبله » نيز قرائت شده يعنى كسانى كه پيش از فرعون بودهاند .
وَ الْمُؤْتَفِكاتُ بِالْخاطِئَةِ
؛ آباديهاى قوم لوط بر اثر گناه بزرگ شرك وارونه شد يا به سبب كارها يا كارى كه مشتمل بر گناه بزرگ بود .
فَأَخَذَهُمْ أَخْذَةً رابِيَةً
؛ پس پروردگارشان آنها را به عقوبتى بسيار سخت مؤاخذه كرد همانطور كه كارهاى زشت آنها بسيار زشت بود گويند : « ربا يربوا » هر گاه زياد باشد .
حَمَلْناكُمْ فِي الْجارِيَةِ
؛ پدرانتان را در كشتى نوح عليه السّلام حمل كرديم و در صورتى كه اين گنهكاران از نسل كسانى باشند كه در كشتى نوح حمل شده و نجات يافتهاند حمل پدرانشان منّتى بر آنهاست چرا كه نجات پدرانشان موجب ولادت آنها شده است .
لِنَجْعَلَها لَكُمْ تَذْكِرَةً
؛ ضمير در « لنجعلها » به خود عمل كه نجات مؤمنان و غرق شدن كافران است بر مىگردد ، و آن يادآورى و عبرتى است .
وَ تَعِيَها أُذُنٌ واعِيَةٌ
؛ پند و موعظه را گوشى نگاه مىدارد كه شأن آن نگاه داشتن و حفظ شنيدههايش است و با عمل نكردن به موعظه ، آن را تباه نمىسازد ، و هر چه را در نفس خويش حفظ كنى پس آن را نگاه داشتهاى چنان كه چيزى را در ظرف نگاه مىدارى .
[ شأن نزول ]
از پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله روايت است كه در هنگام نزول اين آيه به على عليه السّلام فرمود : يا على از خداوند خواستم كه گوش تو را « اذن » واعيه [ نگهدارندهء حقايق ] » قرار دهد ، على عليه السّلام فرمود : پس از دعاى رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله هيچ چيزى را فراموش نكردم و