وعدهء ( الهى ) چهرههايشان سياه شد و بر روى آن آثار اندوه و حسرت پديد آمد ، و چهرهء آنها را غبار غم پوشانيد مانند چهرهء كسى كه او را براى كشتن مىبرند و منظور روز قيامت است .
مجاهد مىگويد : منظور ديدن عذاب در روز بدر است .
در معناى تدّعون ، دو قول است :
1 - به معناى تفتعلون و دعاست يعنى شما طالب آن بوديد و شتاب مىكرديد .
2 - بعضى گفتهاند : « تدّعون » از « دعوى » است يعنى شما بوديد كه ادّعا داشتيد كه در قيامت زنده نمىشويد ، اين كلمه « تدّعون » بدون تشديد نيز قرائت شده است ، شما آرزو مىكرديد كه پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و مؤمنان هلاك شوند .
قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ أَهْلَكَنِيَ اللَّهُ وَ مَنْ مَعِيَ
؛ پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله مأمور شد به آنها بگويد اگر همانطور كه آرزوى شماست خدا را هلاك سازد و مؤمن باشيم در اين صورت به بهشت خواهيم رفت .
أَوْ رَحِمَنا
؛ يا با تأخير انداختن اجلهاى ما مورد رحمت خدا واقع شويم .
فَمَنْ يُجِيرُ الْكافِرِينَ مِنْ عَذابٍ أَلِيمٍ
؛ پس در حالى كه شما كافريد چه كسى شما را از عذاب آتش كه از آن رهايى نداريد رهايى خواهد بخشيد ، يعنى شما طالب هلاكت ما هستيد كه در آن سعادت و رستگارى ما است در حالى كه شما خود در هلاكتى هستيد كه هلاكتى مانند آن نيست و رهايى از آن را نمىخواهيد . يا به اين معناست كه اگر خدا ما را با مرگ هلاك سازد پس از مردن ما يعنى كسانى كه مىتوانيد آتش را از شما دفع كنند چه كسى شما را از آتش و دوزخ حفظ مىكند و اگر خدا با غلبه دادن ما بر شما و مهلت دادن ما را مورد رحمت قرار دهد چه كسى شما را از كشته شدن به دست ما حفظ خواهد كرد .
قُلْ هُوَ الرَّحْمنُ
؛ بگو خدايى كه نعمت و رحمتش شامل تمام آفريدگان است .
آمَنَّا بِهِ وَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْنا
؛ به او ايمان داريم و بر او توكّل مىكنيم ، مفعول توكّلنا را