يَهْدِ قَلْبَهُ
؛ خداوند به انسان لطف مىكند و دلش را براى افزودن بر كار خير و بندگى گشايش مىدهد از ابن عبّاس روايت شده كه دلش را در هنگام مصيبت براى گفتن كلمه استرجاع
( إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ )
هدايت مىكند .
از مجاهد روايت است كه
« يَهْدِ قَلْبَهُ »
يعنى اگر مبتلا شود صبر مىكند و اگر چيزى به او داده شود شكر مىكند و اگر ستم شود مىبخشد .
از ضحّاك روايت شده ، خداى قلبش را هدايت مىكند تا بنده بداند مصيبتى كه به او رسيده از امور مقدّر است و اشتباهى در كار نيست و آنچه مقدّر نيست به او نمىرسد .
إِنَّ مِنْ أَزْواجِكُمْ وَ أَوْلادِكُمْ عَدُوًّا
؛ بعضى از همسران و فرزندانتان با شما دشمنى مىورزند و شما را از خود ناراضى مىكنند پس از آنها بر حذر باشيد . ضمير در « فاحذروهم » به دشمنان يا فرزندان و زنان همه بر مىگردد يعنى از آنها پرهيز كنيد و از شر آنها ايمن مباشيد .
وَ إِنْ تَعْفُوا وَ تَصْفَحُوا وَ تَغْفِرُوا
؛ يعنى هر گاه از دشمنى آنها آگاه شديد اگر آنها را عفو كنيد و در گذريد و ظلمى را كه بر خودشان روا داشتهاند بپوشانيد همانا خدا گناهانتان را مىآمرزد . و آنها را مىپوشاند .
إِنَّما أَمْوالُكُمْ وَ أَوْلادُكُمْ فِتْنَةٌ
؛ فرزندان و اموالتان موجب مىشوند كه گرفتار جريمه و مشكلاتى شويد ، بعضى گفتهاند : هر گاه هجرت و جهاد برايتان ممكن شد علاقهء به مال و اولاد شما را نفريبد .
فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ
؛ به اندازهاى كه در توان داريد يعنى توان و كوشش خود را در تقواى الهى مبذول داريد و به آنچه موعظه مىشويد گوش دهيد و به هر چه امر و نهى مىشويد اطاعت كنيد .
وَ أَنْفِقُوا خَيْراً لِأَنْفُسِكُمْ
؛ در راههايى كه انفاق بر شما واجب است انفاق كنيد ، « خيرا » منصوب به فعل محذوف است و تقدير آيه ، ايتوا خيرا لانفسكم ، يعنى