كنيد ] .
فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ
؛ آرزوى مرگ كنيد كه خدا شما را به بهشتى كه براى دوستانش مهيّا ساخته است منتقل كند .
وَ لا يَتَمَنَّوْنَهُ أَبَداً
؛ و به خاطر كفرى كه از پيش فرستادهاند هرگز آرزوى مرگ نمىكنند پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله به آنان فرمود : به خدا سوگند هيچ يك از آنها آرزوى مرگ نكند مگر اين كه آب دهانش در گلويش بگيرد پس اگر آنها از صدق نبوّت پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله آگاه نبودند و نمىدانستند كه اگر آرزوى مرگ كنند در همان لحظه مىميرند ، البتّه آرزوى مرگ مىكردند ولى هيچ كدام آنها آرزو نكردند و اين يكى از معجزات پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله بود .
قُلْ إِنَّ الْمَوْتَ الَّذِي تَفِرُّونَ مِنْهُ فَإِنَّهُ مُلاقِيكُمْ
؛ بگو مرگى كه جرأت آرزويش را نداريد با شما ملاقات خواهد كرد و شما آن را از دست نمىدهيد . ( فاء ) در ( فانّه ) جواب « الّذي » است كه معناى شرط دارد يعنى اگر قصد كنيد كه از مرگ بگريزيد محقّقا مرگ شما را ملاقات خواهد كرد .
ثُمَّ تُرَدُّونَ إِلى عالِمِ الْغَيْبِ
؛ آن گاه به سوى خدا برگردانده مىشويد و او شما را بر حسب استحقاقتان مجازات مىكند .
[ شأن نزول ]
مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ
؛ به روز جمعه « يوم العروبه » گفته مىشد ، و گفتهاند : اوّلين كسى كه آن روز را جمعه ناميد كعب بن لوى بود ، و به قولى انصار گفتند : يهوديان روزى دارند كه هر هفته در آن روز اجتماع مىكنند بياييد ما هم براى خود روزى قرار دهيم و در آن روز دورهم جمع شويم و به ذكر خدا و نماز بپردازيم پس [ انصار ] گفتند روز شنبه از يهود و روز يكشنبه از نصاراست بنا بر اين روز مسلمانان را « يوم العروبه » قرار دهيد ، از اين رو نزد سعد بن زراره گرد آمدند و وى آن روز با آنها دو ركعت نماز گزارد و آنان را موعظه كرد پس آن روز را روز جمعه ناميدند چون در