نبوّت پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله دارد چون خبر دادن از غيب است و دليل بر اين است كه خداوند چنان كه وقايع حال را مىداند وقايع آينده را نيز مىداند كه اگر روى مىدهد چگونه خواهد بود ، تقدير آيه چنين است كه اگر به فرض منافقان ، يهوديان را يارى دهند منافقان شكست خورده و پس از آن يارى نمىشوند يعنى خدا آنها را هلاك مىكند و نفاقشان به حالشان نفعى ندارد چون كفرشان آشكار شده است .
لَأَنْتُمْ أَشَدُّ رَهْبَةً
؛ رهبة مصدر فعل مجهول « رهب » است و گويى گفته است : « اشدّ مرهوبيّة » ، سخت ترسيده شدند .
فِي صُدُورِهِمْ
؛ اين كلمه بر نفاق آنها دلالت دارد ، يعنى آنها در ظاهر بيم از خدا را اظهار مىدارند در حالى كه شما در سينههايشان از خدا مهيبتر و ترسناكتريد .
بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَفْقَهُونَ
؛ يعنى آنها خدا را نمىشناسند تا آن گونه كه شايسته است از خدا بترسند .
لا يُقاتِلُونَكُمْ جَمِيعاً
؛ اگر تمام آنها يعنى يهوديان و منافقان جمع شوند نمىتوانند با شما بجنگند .
إِلَّا فِي قُرىً مُحَصَّنَةٍ
؛ مگر در دهكدههايى باشند كه به وسيلهء خندقها و دروازهها محصور شده و به صورت دژ در آمده باشد .
أَوْ مِنْ وَراءِ جُدُرٍ
؛ يا در پشت ديوارها با شما بجنگند بدون اين كه براى جنگ با شما به بيابان بيايند زيرا خداوند ترس شما را در دلهايشان افكنده است . كلمه « جدر » « جدار » نيز قرائت شده است .
بَأْسُهُمْ بَيْنَهُمْ شَدِيدٌ
؛ يعنى نيرو و شكوه مسلمانان در ميان دشمنان بسيار شديد است و هر گاه شما را ملاقات كنند مىترسند و برايشان نيرويى نمىماند زيرا شجاع در هنگام پيكار با خدا و رسولش دچار ترس مىشود .
تَحْسَبُهُمْ جَمِيعاً
؛ آنها را به ظاهر به هم پيوسته و مجتمع مىپندارى .
وَ قُلُوبُهُمْ شَتَّى
؛ در حالى كه دلهايشان پراكنده و مختلف است و با هم انسى