وَ أَمْدَدْناهُمْ
؛ يعنى پياپى بر ميوه و گوشت كه مىخواستند مىافزاييم .
يَتَنازَعُونَ فِيها
؛ جامهاى شراب را به يكديگر مىدهند و ردّ و بدل مىكنند .
كَأْساً لا لَغْوٌ فِيها
؛ شرابى كه بر اثر نوشيدن آن كارهاى زشت از آنها سر نمىزند .
وَ لا تَأْثِيمٌ
؛ يعنى در بين نوشيدن آن شراب سخن بيهوده نمىگويند و كارى كه گناه باشد ، مانند دروغ و ديگر اعمال زشت ، انجام نمىدهند و سخن استوار و نيكو مىگويند چرا كه آنها عالم و حكيمند .
لا لَغْوٌ فِيها وَ لا تَأْثِيمٌ
؛ به رفع نيز قرائت شده است . ( ظاهرا قرائت مشهور اين بوده است ) .
غِلْمانٌ لَهُمْ
؛ غلامانى در اختيارشان قرار دارد كه مختصّ به خود آنهاست .
كَأَنَّهُمْ لُؤْلُؤٌ مَكْنُونٌ
؛ غلامانى كه بسان مرواريد نهفته در صدفند زيرا چنين مرواريدى تازه خوب و با صفاست ، يا منظور اين است كه گويا آنها مانند لؤلؤ نهفتهاند چرا كه صدف ، جز مرواريد گرانبها چيز ديگرى را در خود پنهان نمىدارد .
از پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله سؤال شد : خادمان بهشت چنيناند پس كسانى كه خدمت مىشوند چگونهاند ؟ پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله فرمود : سوگند به خدايى كه جانم در قبضهء قدرت اوست برترى خدمت شده در بهشت بر خادمان ، مانند برترى ماه شب چهارده بر ديگر ستارگان است « 1 » .
يَتَساءَلُونَ
؛ با هم سخن مىگويند و بعضى از احوال بعض ديگر و از آنچه موجب ورودشان به بهشت شده است ، مىپرسند .
« مُشْفِقِينَ »
از بيم خدا دلهايشان نازك است .
عَذابَ السَّمُومِ
؛ عذاب آتش و نسيم سوزان آن و سموم ، بادى سوزان است كه از
هامش
( 1 ) -
و سئل النّبي صلّى اللَّه عليه و آله : هذا الخادم فكيف المخدوم ؟ فقال صلّى اللَّه عليه و آله : و الذى نفسى بيده ان فضل المخدوم على الخادم كفضل القمر ليلة البدر على سائر الكواكب .