خريد و او اسلام آورد . پس از چندى پدرش ، حارثة بن شراحيل كلبى ، به مكّه آمد و حضرت ابو طالب را پيش پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله شفيع قرار داد تا زيد را به او بفروشد ، حضرت فرمود او آزاد است و هر جا كه مايل است مىتواند برود ، زيد از ترك پيغمبر و دور شدن از او خوددارى كرد . پس پدرش گفت : اى گروه قريش شما شهادت بدهيد كه او فرزند من نيست ، پيغمبر فرمود : شهادت بدهيد كه پسر من است و از آن پس او را زيد بن محمّد خواندند و هنگامى كه پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله با زينب ، دختر حجش ، كه قبلا همسر زيد و طلاق گرفته بود ازدواج كرد ، يهودان و منافقان گفتند : محمّد با همسر پسرش ازدواج كرده ، در حالى كه خودش اين كار را نهى كرده است . اين هنگام بود كه خداوند اين آيهء شريفه را نازل فرمود :
ما كانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِكُمْ وَ لكِنْ رَسُولَ اللَّهِ
؛ « محمّد پدر هيچ يك از مردان شما نيست و لكن فرستادهء خداست » ( احزاب / 40 )
وَ ما جَعَلَ أَزْواجَكُمُ اللَّائِي
؛ كلمهء « اللّائى » با همزهء ممدوده و اشباع شده و با ذكر « ياء » بعد از آن ( لايى ) و با همزهء ممدوده و اشباع شده بدون ذكر ( ياء ) لاء ، و بدون همزه و مدّ ( لاى ) خوانده شده است ، چون از مادهء قران است كه به معناى زناشويى و همدمى است .
تُظاهِرُونَ مِنْهُنَّ
؛ كلمهء « تظاهرون » به چند طريق خوانده شده است از اين قرار :
تُظاهِرُونَ
از ماضى ظاهر و تظاهرون از ماضى اظّاهر كه به معناى تظاهر است و تظهّرون از ماضى اظّهر كه به معناى تظهّر است . اصل معناى ظهار اين است كه مرد به همسرش اين عبارت مخصوص را بگويد : أنت علىّ كظهر أمى ، تو نسبت به من مانند پشت مادرم هستى ، كه در اين صورت مىگويند مرد از همسرش ظهار كرده است و اين كار در زمان جاهليّت به منزلهء طلاق بوده است و مرد ظهار كننده از زن خود دورى مىكرده است هم چنان كه از مطلّقه دورى مىكردهاند ، بنا بر اين معناى تظاهر منها يعنى به سبب عمل ظهار ، از آن زن دورى مىكند و تظهر منها ، يعنى