و ضمير در كلمهء « لقائه » به آن بر مىگردد و معنا اين است كه ما از جنس كتاب مانند آنچه را كه به تو داديم به موسى هم عطا كرديم و ترديدى نداشته باش كه به تو وحى مىشود مانند آنچه به او وحى شد ، زيرا ما از وحى به تو همان را القا مىكنيم كه مثل آن را به موسى القا كرديم . اين مورد مانند اين آية كريمه است :
وَ إِنَّكَ لَتُلَقَّى الْقُرْآنَ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ عَلِيمٍ
؛ و بىترديد قرآن از جانب خداى داناى حكيم به تو القا مىشود . ( نمل 27 / 6 ) برخى گويند مرجع ضمير ، موسى است و تقدير آن اين است كه تو از ملاقات با موسى يا موسى از ملاقات با تو ، در شب معراج كه در آسمانها سير مىكنى ، در ترديد مباش .
روايت شده كه رسول خدا فرمود : در شب معراج موسى بن عمران را ديدم ، مردى بلند قد با موهاى مجعّد كه گويا از مردم شنوئه « 1 » است . « 2 » بنا بر اين به پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله وعده داده شده كه پيش از رحلت ، موسى را ملاقات خواهد كرد .
وَ جَعَلْناهُ هُدىً لِبَنِي إِسْرائِيلَ
؛ و كتابى را كه به موسى نازل كرديم براى قومش ( بنى اسرائيل ) راهنما قرار داديم .
وَ جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا
؛ و ما برخى از بنى اسرائيل را پيشوا و امام قرار داديم تا ديگران گفتار و رفتار آنها را سرمشق قرار ميدهند و آنها مردم را به دين و شريعت خدا كه در تورات است راهنمايى كنند .
لَمَّا صَبَرُوا
؛ به سبب اين كه صبر و شكيبايى كردند . و همچنين اين كتابى را كه بر تو فرستاديم ، نور و هدايت كننده قرار مىدهيم ، و مسلّما بعد از تو در امّت تو پيشوايانى قرار مىدهيم تا مانند راهنمايان بنى اسرائيل ، مردم را ارشاد كنند . و اين به
هامش
( 1 ) - شئونه : قبيلهاى از مردم يمن است كه موهاى بدن آنها پيچيده و مجعّد است - ترجمهء تفسير مجمع البيان ، ج 19 / 232 .
( 2 ) -
« رايت ليلة اسرى بى الى السّماء موسى بن عمران رجلا آدم طولا جعدا كأنّه من رجال شنوءة » .