قول دوم : « رهو » به معناى شكاف فراخ است يعنى دريا را به حال خود باز بگذارد .
وَ مَقامٍ كَرِيمٍ
؛ منظور از مقام كريم ؛ مجلس مهم و منزل ظريف و زيباست .
وَ نَعْمَةٍ كانُوا فِيها فاكِهِينَ
؛ به معناى برخوردارى از نعمت و وسعت در زندگى است .
كَذلِكَ وَ أَوْرَثْناها قَوْماً آخَرِينَ
؛ كاف در « كذلك » « 1 » به معناى مثل است و منصوب يعنى مانند آن بيرون راندن آنان را از آن مكانها بيرون كرديم يا محلا مرفوع است يعنى الامر كذلك مطلب چنين است .
و اورثناها قوما آخرين ؛ يعنى گروهى كه با آنها هيچ گونه خويشاوندى ندارند و هم كيش نيستند .
فَما بَكَتْ عَلَيْهِمُ السَّماءُ وَ الْأَرْضُ
؛ اين آيه فرعون و قومش و حالت آنها را تحقير مىكند كه مخالف است با حال كسى كه مصيبت و فقدان او بزرگ است و درباره او مىگويند بكت عليه السماء آسمان بر او گريست .
وَ ما كانُوا مُنْظَرِينَ
؛ يعنى به آنان مهلتى داده نمىشود .
مِنْ فِرْعَوْنَ إِنَّهُ كانَ عالِياً مِنَ الْمُسْرِفِينَ
؛
« مِنْ فِرْعَوْنَ »
بدل است از
« مِنَ الْعَذابِ الْمُهِينِ »
و گويى در نظر فرعون عذابى اندك بود چرا كه در عذاب دادن بنى اسرائيل افراط كرده بود .
« مِنْ فِرْعَوْنَ »
مىتواند حال از
« مِنَ الْعَذابِ »
باشد به اين معنى كه اين عذاب از سوى فرعون سر زده است .
عالِياً مِنَ الْمُسْرِفِينَ
؛ يعنى بزرگ و در ميان آنان جزء طبقات والاى جامعه بود و بسيار اسرافكار يا رفعت جو و خود بزرگ بين بود و
« مِنَ الْمُسْرِفِينَ »
خبر دوم كان
هامش
( 1 ) - مرحوم طبرسى عين عبارت كشّاف را نقل كرده است : ( كذلك ) الكاف منصوبة على معنى : مثل ذلك الاخراج اخرجناهم منها . و روشن است كه ( كاف ) تشبيه نمىتواند منصوب باشد مگر محلا و بهتر بود بگويد الكاف فى موضع النصب الخ - م .