1 - مصدر و از ( صفح عنه ) باشد هر گاه رو بگرداند و به عنوان مفعول منصوب شده باشد و معنايش اين است كه آيا ما فرو فرستادن قرآن و ملزم ساختن حجت را با روى گرداندن از شما دور سازيم .
2 - « صفحا » به معناى جانب باشد و بنا بر ظرف بودن منصوب باشد چنان كه مىگويى « فلان يمشى جانبا » فلانى به يك سو راه مىرود .
أَنْ كُنْتُمْ
؛ به ( فتح همزه ) به معناى لان كنتم است و به كسر همزه ان كنتم نيز قرائت شده و با اين كه يقينا اسرافكارند معناى شرطى را دارد زيرا اين شرط از سوى كسى صادر مىشود كه به درستى مورد شرط است چنان كه كارگر به صاحب كار مىگويد :
اگر من براى تو كار كردهام حقم را به طور كامل بپرداز در حالى كه يقين دارد براى او كار كرده است ولى زياده روى و ( صاحبكار ) در بيرون رفتن از راه حق موجب مىشود كه كارگر با واضح بودن حقش در اجرت تجاهل كند و مانند كسى رفتار كند كه در استحقاق اجرت شك دارد .
وَ ما يَأْتِيهِمْ مِنْ نَبِيٍّ
؛ سرگذشت حال سپرى شدهاى است كه استمرار دارد و نوعى دلدارى دادن به پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله در برابر ريشخند كردن قوم اوست .
أَشَدَّ مِنْهُمْ
؛ ضمير در اين جمله ( به مسرفين ) بر مىگردد زيرا خداوند خطاب را از آنان برگردانده و متوجه پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله ساخته و حضرت را از حال آنان خبر مىدهد .
وَ مَضى مَثَلُ الْأَوَّلِينَ
؛ يعنى در چند جاى قرآن شرح ماجراى آنها كه ضرب المثل شده گذشته است و اين براى پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله وعده و براى آنها تهديد است .
« لَيَقُولُنَّ خَلَقَهُنَّ الْعَزِيزُ الْعَلِيمُ »
البته آفرينش آسمانها و زمين را به خداوند نسبت مىدهند .
[ سوره الزخرف ( 43 ) : آيات 11 تا 20 ]
وَ الَّذِي نَزَّلَ مِنَ السَّماءِ ماءً بِقَدَرٍ فَأَنْشَرْنا بِهِ بَلْدَةً مَيْتاً كَذلِكَ تُخْرَجُونَ ( 11 ) وَ الَّذِي خَلَقَ الْأَزْواجَ كُلَّها وَ جَعَلَ لَكُمْ مِنَ الْفُلْكِ وَ الْأَنْعامِ ما تَرْكَبُونَ ( 12 ) لِتَسْتَوُوا عَلى ظُهُورِهِ ثُمَّ تَذْكُرُوا نِعْمَةَ رَبِّكُمْ إِذَا اسْتَوَيْتُمْ عَلَيْهِ وَ تَقُولُوا سُبْحانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنا هذا وَ ما كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ ( 13 ) وَ إِنَّا إِلى رَبِّنا لَمُنْقَلِبُونَ ( 14 ) وَ جَعَلُوا لَهُ مِنْ عِبادِهِ جُزْءاً إِنَّ الْإِنْسانَ لَكَفُورٌ مُبِينٌ ( 15 )
أَمِ اتَّخَذَ مِمَّا يَخْلُقُ بَناتٍ وَ أَصْفاكُمْ بِالْبَنِينَ ( 16 ) وَ إِذا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِما ضَرَبَ لِلرَّحْمنِ مَثَلاً ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدًّا وَ هُوَ كَظِيمٌ ( 17 ) أَ وَ مَنْ يُنَشَّؤُا فِي الْحِلْيَةِ وَ هُوَ فِي الْخِصامِ غَيْرُ مُبِينٍ ( 18 ) وَ جَعَلُوا الْمَلائِكَةَ الَّذِينَ هُمْ عِبادُ الرَّحْمنِ إِناثاً أَ شَهِدُوا خَلْقَهُمْ سَتُكْتَبُ شَهادَتُهُمْ وَ يُسْئَلُونَ ( 19 ) وَ قالُوا لَوْ شاءَ الرَّحْمنُ ما عَبَدْناهُمْ ما لَهُمْ بِذلِكَ مِنْ عِلْمٍ إِنْ هُمْ إِلاَّ يَخْرُصُونَ ( 20 )