ترجمه :
آيا آنها در زمين سر نمىكنند تا عاقبت كسانى را كه پيش از اينها بودهاند بنگرند چگونه بوده است ؟ مردمى كه نيرويشان بيشتر و آثارشان در زمين فزونتر بود هرگز دست آوردهايشان نتوانست آنها را بىنياز كند . ( 82 )
چون پيامبرشان با دليلهاى روشن به سويشان آمدند به دانش خود دلخوش بودند تا وعدهء عذابى كه مسخره مىكردند همه را فرا گرفت . ( 83 )
هنگامى كه سختى عذاب ما را ديدند گفتند : هم اكنون به خداى يكتا ايمان آورديم و به بتهايى كه شريك خدا قرار داده بوديم كافر شديم . ( 84 )
امّا بدان هنگام كه عذاب ما را ديدند ايمان آنها برايشان سودى نداشت ، اين سنّت خداست در رفتار با بندگانش و كافران در آن روز زيانكار شدهاند . ( 85 )
تفسير :
وَ آثاراً فِي الْأَرْضِ
؛ مقصود از « آثار » ساختمانها و قصرهاى بزرگى است كه ساخته بودند و كارگاهها و كارخانههايى كه داشتند . برخى گويند : منظور آثار پاهاى آنهاست كه به هنگام راه رفتن ، به سبب بزرگى اندام آنها ، به جاى مىماند .
فَما أَغْنى عَنْهُمْ ما كانُوا يَكْسِبُونَ
؛ حرف « ما » در جملهء
« فَما أَغْنى »
يا نافيه است و يا استفهاميه و در محل نصب است و « ما » ى دوم يا مصدريه و يا موصوله است و در محل رفع است و مقصود اين است كه دست آوردهايشان آنها را از چه چيز بىنياز كرد .
فَرِحُوا بِما عِنْدَهُمْ مِنَ الْعِلْمِ
؛ مفسران در مفهوم اين عبارت و معناى علم چند قول گفتهاند :