تفسير :
أَنَّهُمْ أَصْحابُ النَّارِ
؛ اين عبارت يا در محل رفع است و بدل از عبارت كلمت ربك است ، يعنى مانند اين كيفرى كه بر آنها لازم شده است ، اين كيفر هم بر كافران واجب شده است كه اهل آتش باشند و مقصود اين است كه هم چنان كه در اين دنيا پس از مسلم شدن كفرشان نابودى آنها واجب شد ، هم چنان نابودى و هلاكت آنها در آخرت به سبب عذاب در آتش واجب و مسلم شده است .
يا عبارت در محل نصب است بنا بر اين كه لام علت حذف شده و فعل متصل شده است .
عَلَى الَّذِينَ كَفَرُوا
؛ مراد از كافران در عبارت ، كافران مكهاند ، يعنى همانطور كه هلاكت و نابودى كافران امتهاى گذشته واجب شد همانطور هم نابودى اين كافران واجب است ، زيرا يك علت است كه همهء آنها را اهل آتش قرار داده است .
لفظ « كلمت » به صورت كلمات به لفظ جمع نيز خوانده شده است .
سپس خداى سبحان پس از شرح حال كافران ، براى بيان حال مؤمنان و نيكان و اين كه فرشتگان مقرب پيوسته براى آنان طلب آمرزش مىكنند فرموده است :
الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَ مَنْ حَوْلَهُ . . .
؛ فرشتگانى كه براى امتثال امر خدا عرش را به دوش خود مىبرند و كسانى از فرشتگان كه پيرامون آن طواف مىكنند و آنان كروبيان و بزرگان از فرشتگان هستند .
يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ
: خداوند را تسبيح و ستايش مىكنند . و او را از آنچه كافران توصيف مىكنند منزه و پاك مىدانند .
يا معنا اين است كه فرشتگان خداوند را با عبارت معهود بعدى تسبيح مىكنند ، يعنى مىگويند : « ربنا . . . » ضمير در « ربنا » يا در محل رفع است . بنا بر اين كه براى يستغفرون بيان باشد و يا