ناخشنود مىكند ، عارف و داناست .
كلمهء « فيه » متعلق به « شركاء » است گويا خداوند مىفرمايد : اشتركوا فيه .
و واژهء تشاكس و تشاخس به معناى اختلاف و تفاوت است و به كسى كه حالتهاى مختلف و دندانهاى نامنظم و متفاوت دارد ، گويند ؛ تشاكست احواله و تشاخست أسنانه : احوال او مختلف و دندانهاى او متفاوت و نامنظم است .
كلمهء « سالم » به معناى خالص و منحصر بودن به يك چيز است . و عبارت : ذا سلامة لرجل ، يعنى آن برده مملوك خالص آن شخص است بدون شركت داشتن ديگرى و اين مورد مانند اين مثال است كه گويند : سلمت له الضيعة ؛ ضيعه ( باغ يا زمين مزروعى ) خالص مال اوست .
هَلْ يَسْتَوِيانِ مَثَلًا
؛ كلمهء « مثلا » به معناى صفت است و به عنوان تميز منصوب است .
و مقصود اين است كه آيا صفت و حال اين دو مرد با يكديگر برابر و يكسان است ؟
الْحَمْدُ لِلَّهِ
؛ حمد و ستايش شايستهء خداوندى است كه هيچ شريكى ندارد و ستايش براى هيچ معبودى جز او نيست .
بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ
؛ بلكه اين موضوع را كه بدان اشاره شد بيشترشان نمىدانند ، بنا بر اين در ستايش ، غير از خدا را هم شريك مىكنند .
إِنَّكَ مَيِّتٌ وَ إِنَّهُمْ مَيِّتُونَ
؛ تو و آنها هر چند كه اكنون زندهايد لكن در شمار مردگانيد ، زيرا هر چيزى كه به طور حتم و مسلم واقع خواهد شد مثل اين است كه اكنون واقع شده است .
ثُمَّ إِنَّكُمْ
؛ اصل اين عبارت : انك و اياهم ، بوده و ضمير مخاطب بر ضمير غايب غلبه داده شده است .
تَخْتَصِمُونَ
؛ روز قيامت كه مخاصمه مىكنيد تو عليه آنها حجت و دليل مىآورى