عالمان دينى هستند كه به علم خود عمل مىكنند . گويا كسانى كه به علم خود عمل نمىكنند ، عالم نيستند . و يا معنا اين است كه قنوت كنندگان با غير قنوت كنندگان برابر نيستند ، هم چنان كه دانشمندان با جاهلان برابر نيستند . از حضرت صادق عليه السلام روايت شده است كه فرمود : ما كسانى هستيم كه مىدانند و دشمنان ما كسانى هستند كه نمىدانند . و شيعيان ما « اولوا الالباب » صاحبان خرد هستند . « 1 »
لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هذِهِ الدُّنْيا حَسَنَةٌ
؛ عبارت
« فِي هذِهِ الدُّنْيا »
متعلق به جملهء
« أَحْسَنُوا »
است نه به كلمهء « حسنة » معنا اين است كسانى كه در اين دنيا كار نيك كردهاند ، براى آنها در آخرت ، پاداش نيك و حسنه است كه همان دخول در بهشت است و مقصود ، حسنهاى است كه اندازه و نهايتى ندارد . برخى گويند : متعلق به « حسنة » است ، يعنى براى نيكوكاران ، در همين دنيا حسنه و پاداش نيك است . و آن ستايش و ستودن و سلامتى و روزى فراوان است .
وَ أَرْضُ اللَّهِ واسِعَةٌ
؛ براى اين كه هيچ عذر و بهانهاى براى آنان كه مىگويند : ما در وطن خود نمىتوانيم به كارهاى نيك دست يازيم و اعمال دينى خود را به خوبى انجام دهيم باقى نماند به آنها گفته شده : زمين خدا پهناور است و شهرهاى فراوان دارد ، بنا بر اين به شهر ديگرى كوچ كنيد . و در مهاجرت به شهرهاى ديگر ، از پيامبران و مؤمنان برگزيده ، پيروى كنيد تا احسان شما بر احسان آنها افزوده شود .
إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسابٍ
؛ اجر و پاداش صابران ، به سبب شكيبايى و استقامتشان در اطاعت و سختيها ، به تمام و كمال و بى حساب داده مىشود . و به علت زيادى ، شماره و حساب آن ممكن نيست . ابن عباس گفته است كه هيچ حسابگرى به حساب آن نمىتواند برسد .
و از حضرت صادق عليه السلام روايت شده است كه پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله فرموده است :
هامش
( 1 ) -
نحن الذين يعلمون و عدونا الذين لا يعلمون و شيعتنا أولو الالباب .