شريك هستند ؟ آن چنان كه بىهيچ مزيّت با آنها مساوى باشيد و همان اندازه بيمى را كه از خودتان و شركاى آزاد داريد ، از آنها هم داريد ؟ ما اين چنين آيات خود را براى كسانى كه تعقّل مىكنند شرح مىدهيم ( 28 )
آرى ستمكاران از جهل و نادانى ، هواى نفس خود را پيروى كردند و چه كسى مىتواند آن را كه خدا گمراه كرده است هدايت كند ؟ و براى آنان هيچ يار و ياورى نخواهد بود ( 29 ) .
تفسير :
واژهء
« قانِتُونَ »
به معناى اين است كه تمام موجودات از جهت تكوينى در برابر او خاضع و مطيعند ، زيرا افعال تكوينى خداوند در وجود آنهاست . [ و خواه ناخواه همه تسليم قوانين او در عالم تكوينند ] .
وَ هُوَ أَهْوَنُ عَلَيْهِ
؛ چنان كه نزد شما مسلّم است كه ساختن چيزى براى كسى كه چند مرتبه انجام داده است آسانتر مىباشد از كسى كه بار اوّل بخواهد بسازد و چنين فردى را ماهر گويند ، يعنى آن كار را چندين بار پى در پى تكرار و تمرين كرده است .
ضمير در اين عبارت مذكّر گفته شده است ، زيرا مقصود آن يعيده . . . بوده است .
برخى از مفسّران گويند : كلمهء « اهون » به معناى هيّن است ، يعنى آسان نه به معناى آسانتر ، [ زيرا در برابر هر آسانترى دشوارترى است كه اين مفهوم نسبت به خداوند بىمعناست ] .
هم چنان كه شاعر گفته است : لعمرك ما أدرى و إنّى لأوجل ، به جان تو قسم من نمىدانم ولى مىترسم . . . در اين مثال لفظ اوجل به معناى وجل است [ يعنى من ترسان هستم نه اين كه بيشتر مىترسم ] .
وَ لَهُ الْمَثَلُ الْأَعْلى
، « مثل اعلى » ، يعنى صفت برترى كه جز خداوند ، در آسمانها و زمين ، كسى نيست كه به آن صفت توصيف شود و آن اين است كه تنها خداوند آن توانايى است كه هيچ ناتوانى و عجزى در آفرينش ابتدايى و در اعادهء آن براى او نيست .