را بر امور دنيا مقدم مىدارند .
لا يَنْبَغِي لِأَحَدٍ مِنْ بَعْدِي
؛ سلطنتى با خصوصيتى كه وجود آن براى ديگرى ممكن و آسان نباشد و عبارت
« مِنْ بَعْدِي »
يعنى به جز من .
حضرت سليمان سلطنتى را با خصوصيتى بسيار بيشتر از سلطنتهاى ديگر ، تا آن جا كه به حدّ اعجاز مىرسيد ، از خداوند درخواست كرد تا دليلى بر صحت پيامبريش باشد و معناى گفتارش كه گفت
« لا يَنْبَغِي لِأَحَدٍ مِنْ بَعْدِي »
همين است .
بعضى گويند : چون سلطنت بزرگى بود ، سليمان ترسيد كه چنين سلطنتى به كس ديگرى داده شود و او نتواند در مملكتش حدود خدا را حفظ كند . چنان كه فرشتگان به خداوند گفتند :
أَ تَجْعَلُ فِيها مَنْ يُفْسِدُ فِيها
؛ « آيا در زمين كسانى را قرار مىدهى كه در آن فساد مىكنند . » « 1 »
رُخاءً حَيْثُ أَصابَ
؛ واژهء « رخاء » به معناى نرم و آرام و بدون تكان خوردن است و برخى گويند : يعنى باد فرمانبردار اوست و به هر جا كه بخواهد مىرود . و « حيث أصاب » يعنى هر جا كه قصد و اراده كند .
و الشياطين كلّ بنّاء و غواص ؛ كلمهء « الشياطين » به كلمهء « الريح » عطف است . و عبارت « كلّ بنّاء » بدل از « الشياطين » است .
وَ آخَرِينَ مُقَرَّنِينَ فِي الْأَصْفادِ
؛ كلمهء « اخرين » به كلمهء « كلّ » عطف است و در حكم بدل است و بدل كلّ از كلّ ، هم هست .
شيطانها و ديوها براى سليمان از ساختمانهاى رفيع هر چه را كه مىخواست ، مىساختند و در دريا غواصى مىكردند و آنچه را كه از درّ و گوهر مىخواست براى او از دريا بيرون مىآوردند و او اولين كسى است كه از دريا درّ و گوهر استخراج كرد . سليمان ، شيطانهاى سركش و متمرد را با يكديگر در غلها و زنجيرها جمع
هامش
( 1 ) - بقره / 30 .