اى واى بر ما اين است روز حساب و كيفر و پاداش .
هذا يَوْمُ الْفَصْلِ
؛ اين روز قضاوت و داورى ميان مردمان است و روزى است كه حقّ از باطل جدا مىشود .
الَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تُكَذِّبُونَ
؛ اين عبارت را بعضى از كافران به بعض ديگر مىگويند و برخى از مفسّران گويند : اين كلام فرشتگان است كه در جواب كافران مىگويند .
احْشُرُوا الَّذِينَ ظَلَمُوا وَ أَزْواجَهُمْ
؛ فعل امر « احشروا » يا خطاب خداوند به ملائكه است و يا خطاب بعضى از ملائكه به بعضى ديگر است و مقصود از « أزواجهم » شبيه و مانند كافران ، از كافران ديگر است ، بنا بر اين زناكنندگان با زناكنندگان ، شاربان خمر با شاربان خمر . . . محشور مىشوند . برخى گويند : مقصود همسران كافر آنهاست و پارهاى گويند : مراد همنشينان آنها از شياطين هستند .
فَاهْدُوهُمْ إِلى صِراطِ الْجَحِيمِ
؛ و راه دوزخ را به آنها نشان دهيد تا به آن جا بروند .
وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ
؛ آنها را متوقّف و بازداشت كنيد ، زيرا آنها در برابر بدعتها و كارهاى ناروايى كه كردهاند مسئولند . ابو سعيد خدرى و سعيد بن جبير گفتهاند :
مقصود اين است كه در برابر ولايت علىّ بن ابى طالب مسئولند . گويند : وقفت انا و وقفت غيرى ، يعنى خود ايستادم و ديگرى را هم نگه داشتم .
ما لَكُمْ لا تَناصَرُونَ
؛ خداوند به عنوان استهزا و سرزنش آنها مىفرمايد : چگونه است ، بر خلاف دنيا كه به يكديگر كمك مىكرديد ، امروز از كمك و يارى به يكديگر عاجز و ناتوانيد .
بَلْ هُمُ الْيَوْمَ مُسْتَسْلِمُونَ
؛ بعضى بعضى ديگر را تسليم مىكند و دست از يارى او بر مىدارد .